کتاب هشت هزار سال تاریخ پوشاک اقوام ایرانی (انتشارات هیرمند)

کتاب هشت هزار سال تاریخ پوشاک اقوام ایرانی اثر مهرآسا غیبی

اثر پیشِ رو، سفری است حماسی در گذرگاه هشت‌هزار ساله‌ی تمدن و فرهنگ این سرزمین کهن، روایتی از آنچه بر قامت مردمانش نشسته و با تن و جانشان عجین شده است. مهرآسا غیبی، پژوهشگر برجسته‌ی حوزه‌ی پوشاک و نساجی، در این کتاب ارزشمند، نه‌تنها به گردآوری انواع پوشاک اقوام ایرانی پرداخته، که با نگاهی موشکافانه، تحلیل گفتمان حاکم بر هر دوره از تاریخ پوشش را به تصویر کشیده است. او نشان می‌دهد که هر جامه، هر نقش و هر رنگی، چگونه در بستر زمان، بازتاب‌دهنده‌ی مناسبات قدرت، باورهای دینی، شرایط اقلیمی و ذائقه‌ی زیبایی‌شناختی مردمانی بوده که قرن‌ها در این مرزوبوم زیسته‌اند.

مترجم ارجمند، دکتر منوچهر غیبی، با ترجمه‌ای دقیق و امانت‌دار، این گنجینه‌ی گران‌بها را به زبانی شیوا و روان برای مخاطب فارسی‌زبان امروز بازگو کرده است. آنچه این کتاب را از آثاری هم‌سان متمایز می‌سازد، التفات ویژه‌ی آن به زیبایی‌شناسی روایت بصری پوشاک است؛ گویی هر پارچه و هر دوخت، حکایتی ناگفته از عشق و جنگ، شادی و سوگ، تجمل و سادگی در دل خود دارد. مؤلف با تکیه بر اسناد تاریخی، نقوش برجسته، سفالینه‌ها و متون کهن، روایتی جامع و مستند ارائه می‌دهد که در آن، چندصدایی اقوام گوناگون ایرانی به‌خوبی نمایان است؛ از پوشش عشایر کوچ‌رو تا جامه‌های اشرافی درباری، همگی در این روایت بزرگ، جایگاه خود را یافته‌اند.

در این مسیر، تاریخیت متن نقشی بنیادین ایفا می‌کند؛ چراکه مؤلف با واکاوی لایه‌های تاریخی، نشان می‌دهد که پوشاک ایرانی، هرگز پدیده‌ای ایستا نبوده، بلکه همواره در تعامل با فرهنگ‌های همجوار و تحولات اجتماعی، دگرگون شده و بالیده است. از دل این رویکرد تاریخی، مفهوم هویت فرهنگی نیز به‌عنوان محور اصلی کتاب خودنمایی می‌کند. غیبی به‌خوبی ترسیم می‌کند که پوشاک اقوام ایرانی، آیینه‌ی تمام‌نمای هویتی است که در پس هر نقش و رنگ و بافت، داستانی از مقاومت، خلاقیت و تعلق‌خاطر به این سرزمین را روایت می‌کند.

این مجلد ۶۶۱ صفحه‌ای با ساختاری منسجم و تصاویری گویا، در قطع وزیری و با جلد سخت و کاغذ تحریر، اثری ماندگار و چشمنواز برای پژوهشگران، تاریخ‌دوستان، طراحان پوشاک، دانشجویان و تمامی علاقه‌مندان به میراث فرهنگی ایران است. کتابی که هر صفحه از آن، پرده‌ی دیگری از هویت رنگارنگ و باشکوه ایرانی را پیش روی مخاطب می‌گشاید و او را به سفری بی‌نظیر در هزاره‌های تاریخ این سرزمین فرا می‌خواند.