کتاب معماری و راز جاودانگی (راه بی زمان ساختن) (نشر روزنه)

کتاب معماری و راز جاودانگی اثر کریستوفر الکساندر

آیا تا به حال در فضایی قدم زده‌اید که بی‌آنکه دلیلش را بدانید، حس آرامش و تعلق‌خاطر عمیقی به شما دست داده باشد؟ کریستوفر الکساندر، معمار و نظریه‌پرداز برجسته‌ی اتریشی-آمریکایی، تمام عمر خود را وقف پاسخ‌گویی به همین پرسش کرد. حاصل این تلاشِ شصت‌ساله، اثری است با عنوان معماری و راز جاودانگی که در آن، به جای ارائه‌ی فرمول‌های خشک و دستورالعمل‌های کلیشه‌ای معماری، خواننده را به سفری درونی برای کشف «کیفیت بی‌نام» یا «راه بی‌زمان ساختن» دعوت می‌کند

این کتاب که با ترجمه‌ی روان و اشراف‌آمیز مهرداد قیومی بیدهندی و توسط انتشارات روزنه در اختیار مخاطب فارسی‌زبان قرار گرفته، در زمره‌ی آثاری قرار می‌گیرد که به‌سختی می‌توان آن را در قالب‌های مرسوم کتاب‌های معماری جای داد. قطع خشتی متوسط و جلد شومیز آن، در عین سادگی، نشان‌دهنده‌ی رویکردی است که خود الکساندر به معماری داشت: پرهیز از شکوه‌گراییِ توخالی و تمرکز بر گوهرِ هستی‌بخش فضاها. در دنیای پرشتاب امروز که بسیاری از فضاهای شهری و معماری، حسِ بی‌گانگی و دل‌زدگی را به انسان القا می‌کنند، الکساندر با الهام از معماری سنتی و بومیِ سراسر جهان، به این نتیجه رسید که رمز جاودانگیِ یک بنا، در به‌کارگیری «الگوهایی» نهفته است که در طول قرن‌ها، آزمون خود را برای ایجاد محیطی زیست‌آشنا و سرشار از حس تعلق پس داده‌اند.

 این کتاب، دریچه‌هایی به سوی این جهان‌بینی نوین هستند؛ مفاهیمی چون کیفیتِ بی‌نام، زبانِ الگو، ساختارِ زنده و طراحیِ انسان‌محور که هر یک، گوشه‌ای از این نظریه‌ی عمیق را روشن می‌سازند. الکساندر با نگرشی که ریشه در فیزیک و فلسفه دارد، نشان می‌دهد که زیباییِ حقیقی، سلیقه‌ای و نسبی نیست، بلکه ریشه در ساختارِ ژرفِ هستی و طبیعت دارد و می‌تواند حسِّ تعلق و آرامش را در انسان برانگیزد. معماری و راز جاودانگی، فراتر از یک کتابِ مرجعِ دانشگاهی، بیانیه‌ای است برای پیوند دوباره‌ی انسان با محیط پیرامونش. این اثرِ سه‌صد و پنجاه و دو صفحه‌ای، خواننده را به تفکر وا می‌دارد تا نگاهش را از فرم‌های سرد و بی‌روحِ مدرن، به سوی الگوهای جاودانه‌ای معطوف کند که می‌توانند زندگی را به فضاها بازگردانند.