گلستان سعدی وزیری، گلاسه، طرح چرم، با جعبه (نشر آراز بیکران )

گلستان سعدی خوشنویس مصطفی اشرفی

در میان شاهکارهای بی‌نظیر ادب پارسی، گلستان سعدی جایگاهی رفیع و منحصر‌به‌فرد دارد. این اثرِ گران‌سنگ که حاصلِ تجربیاتِ پُرماجرا و اندیشه‌های نابِ مصلح‌الدین بن عبدالله بن مشرف، همان سعدیِ شیرازیِ جاودانه است، نه تنها در ایران، که در سراسرِ جهانِ فارسی‌زبان و حتی فراتر از آن، به عنوانِ مرجعی اخلاقی، تربیتی و ادبی شناخته می‌شود.

سعدی در این کتابِ نفیس، با نثری مسجع و آهنگین و آمیخته‌ای از نظم و نثر، تجربه‌ی زیسته‌ی خویش از سفرهای طولانی و مواجهه با اقشارِ مختلفِ اجتماعی را در قالبِ حکایت‌ها، پندها و اندرزهایی جاودان به تصویر کشیده است. نسخه‌ای که هم‌اکنون پیشِ روی شماست، با هنرِ خوشنویسیِ استادانه و طراحیِ شکیل، این اثرِ ماندگار را در قالبی نفیس و چشمنواز به مخاطب تقدیم کرده است. انتشارات آراز بیکران در نخستین چاپ از گلستان سعدی با قطع وزیری، تمامِ ظرافت و دقتِ خود را به کار گرفته تا اثری خلق کند که هم از نظرِ محتوا و هم از نظرِ شکل، در خورِ شأنِ این کتابِ ارزشمند باشد.

جلد ترمو با طرح چرمی این کتاب که با جعبهای محافظ و شکیل همراه شده، علاوه بر استحکام و ماندگاریِ فوق‌العاده، زیبایی و وقارِ یک اثرِ نفیسِ کلاسیک را به نمایش می‌گذارد و حسِ تعلق به یک گنجینه‌ی هنری را از نخستین نگاه در دلِ مخاطب برمی‌انگیزد. قطع وزیری نیز به‌دلیل ابعادِ متعادل و کاربردیِ خود، این کتاب را به گزینه‌ای ایده‌آل برای مطالعه‌ی روزانه، همراهی در سفر و یا هدیه‌ای ارزشمند برای عاشقانِ ادب فارسی تبدیل کرده است. آنچه این نسخه را از هزاران چاپِ دیگر از گلستان متمایز می‌سازد، خوشنویسی چشمنوازِ مصطفی اشرفی است.

این هنرمندِ برجسته‌ی معاصر، با قلمی خوش، دقیق و روح‌بخش، هر سطر از نثرِ مسجعِ سعدی را چون نگینی بر صفحه‌ی کتاب نشانده است. خطِ زیبا و خوانای این اثر، نه تنها بر جذابیتِ بصریِ کتاب افزوده، بلکه خواننده را به تدبّر و تأمّل بیشتر در حکایت‌ها و پندهای سعدی وا می‌دارد و لذتِ خوانش را دوچندان می‌کند. در کنار این هنرنماییِ خوشنویسی، کاغذ گلاسه‌ی معطرِ باکیفیتی که در ۳۵۲ صفحهی این کتاب به کار رفته، تجربه‌ای منحصربه‌فرد از مطالعه را رقم زده است.

این کاغذِ براق و مرغوب، ضمن پشتیبانی از وضوح و شفافیتِ خطِ استاد اشرفی، با عطرِ لطیف و دلنشینی که با هر بار ورق‌زدن متصاعد می‌سازد، خاطره‌ی خوانشِ گلستان را برای همیشه در ذهن ماندگار کرده و آن را به یک تجربه‌ی همه‌جانبه‌ی حسی بدل می‌سازد. زبان فارسی در این کتاب در اوجِ شیوایی، ایجاز و عمقِ معنایی به کار رفته است.

سعدی در گلستان، با نثری آهنگین و سرشار از صنایعِ بدیعی، حکایت‌هایی را روایت می‌کند که هرکدام، دریچه‌ای به سوی اخلاق، عدالت، تواضع، قناعت، عشق و رفتارِ نیکِ انسانی می‌گشایند. این کتاب که در هشت بابِ جداگانه تدوین شده، هر باب به موضوعی خاص از فضایل و رذایلِ انسانی می‌پردازد و با تمثیل‌های دلنشین و شخصیت‌پردازی‌های ماهرانه، آموزه‌های اخلاقی را به شیوه‌ای غیرمستقیم و تأثیرگذار به مخاطب منتقل می‌سازد. گلستان سعدی، یک دایرةالمعارفِ کوچکِ زندگی است که خواننده را با ظرافت‌های روابطِ انسانی، پیچیدگی‌های روانِ آدمی و راه‌های رسیدن به سعادت آشنا می‌سازد و به‌همین‌دلیل، پس از هفت‌صد سال، همچنان تازه، خواندنی و کارآمد باقی مانده است.

جعبه ی محافظِ این کتاب نیز که با طرحی هماهنگ با جلدِ ترمو طراحی شده، از آن در برابر گردوغبار، نور و آسیب‌های فیزیکی محافظت کرده و آن را به هدیه‌ای ارزشمند و سرمایه‌ای فرهنگی برای کتابخانه‌ها و عاشقانِ ادب تبدیل ساخته است. در نهایت، گلستان سعدی با خوشنویسیِ مصطفی اشرفی و کاغذِ گلاسه‌ی معطر، صرفاً یک کتاب نیست؛ او همدمی خردمند، مرجعی اخلاقی و سفری است به اعماقِ فرهنگ و هویتِ ایرانی که هر بار گشوده می‌شود، نسیمِ حکمتِ سعدی، جانِ مخاطب را نوازش می‌دهد و او را به جهانِ پند و اندرز و زیبایی می‌برد.