بوستان سعدی، (وزیری، تحریر، جلد سخت، قابدار) (نشر آوردگاه هنرو اندیشه)

بوستان سعدی اثر مصلح بن عبدالله بن مشرف

در میان گنجینه‌ی بی‌کران ادب فارسی، آثاری هستند که نه فقط به‌عنوان متن‌های ادبی، بلکه به‌مثابه‌ی راهنماهای زندگی و آیینه‌های تمام‌نمای اخلاق و انسانیت شناخته می‌شوند. «بوستان سعدی»، سروده‌ی مصلح بن عبدالله بن مشرف، بی‌گمان یکی از همین شاهکارهای جاودان است.

این کتابِ ارزشمند، که در قالب مثنوی و با زبانی شیوا، روان و سرشار از حکمت سروده شده است، برای قرن‌هاست که پناهگاهِ اندیشه‌ورزان، عارفان و مردمانِ عادی بوده و پندها و داستان‌هایش، چون چراغی فرا راهِ انسان‌هایِ جوینده‌ی حقیقت، روشنایی بخشیده است. نسخه‌ی حاضر از بوستان، با همراهی هنرِ مینیاتورِ استاد علیرضا آقامیری و خوشنویسیِ چیره‌دستِ کاوه اخوین، جلو‌ای تازه و بدیع از این اثرِ گرانسنگ به نمایش گذاشته است و آن را به تجربه‌ای بصری و روحانی توأمان بدل ساخته است. بوستان، که در سال ۶۵۵ هجری قمری و در ایامِ سفرهایِ طولانیِ سعدی به نگارش درآمده، شامل ده باب است که هر کدام به موضوعی اخلاقی و حکمی اختصاص یافته است.

از عدل و انصاف و احسان و بخشش گرفته تا عشق و مستی و تواضع و رضا، سعدی در هر بیت، گوهری از معنا و تجربه‌ی زیسته‌ی خویش را به مخاطب تقدیم می‌کند. او با بهره‌گیری از داستان‌های کوتاه، تمثیل‌های دل‌نشین و حکایت‌هایِ پندآموز از زندگیِ انسان‌هایِ گوناگون، درسی عمیق و ماندگار را درباره‌ی چگونگیِ زیستن، ارزش‌های انسانی و رابطه‌ی انسان با خدا و خلق به تصویر می‌کشد.

بوستانِ سعدی، نه یک متنِ خشکِ اخلاقی، بلکه یک اثرِ ادبیِ زنده، پویا و سرشار از طنز، لطافت و نگاهی عمیق به طبیعتِ انسان است که همچنان پس از هشت قرن، خواننده را مجذوب و شیفته‌ی خویش می‌سازد. هنرِ مینیاتور، با قدمتی به اندازه‌ی خودِ هنرِ ایرانی، در این نسخه از بوستان، نقشی کلیدی در انتقالِ مفاهیم و ایجادِ فضایی رویایی ایفا کرده است. علیرضا آقامیری، با تسلطی کم‌نظیر بر اصولِ نگارگریِ ایرانی و بهره‌گیری از رنگ‌هایِ شفاف و خطوطِ سیال، توانسته است صحنه‌هایِ نابی از داستان‌هایِ بوستان را به تصویر بکشد که هر یک، همچون دریچه‌ای است به جهانِ خیال‌انگیزِ سعدی.

از تصویرِ باغ‌هایِ بهشتی و مجالسِ عارفانه گرفته تا چهره‌هایِ پادشاهانِ دادگر و درویشانِ قناعت‌پیشه، هر مینیاتور، با جزئیاتِ دقیق و ظریف، گویی قصه‌ای مستقل را روایت می‌کند که در هم‌آمیختگی با اشعار، درکِ عمیق‌تری از مفاهیمِ آن را برای خواننده به ارمغان می‌آورد. در کنار تصاویرِ چشمنواز، خطِ نستعلیقِ استاد کاوه اخوین، با آن حرکتِ موزون و ظریفِ حروف، به کلماتِ سعدی، جان و روحی تازه بخشیده است. هر سطر از این کتاب، با این خوشنویسیِ بی‌نظیر، نه فقط خواندنی، که تماشایی و هنرمندانه است و لذتِ مطالعه را چندین برابر می‌کند.

جلدِ سختِ این کتاب همراه با قابِ محافظ، و کاغذِ گلاسه‌ی مرغوب، نشان‌دهنده‌ی دقت و وسواسِ ناشر در ارائه‌ی اثری ماندگار و نفیس است. انتشار این اثر توسط نشر «آوردگاه هنر و اندیشه» و چاپِ دوم آن، گویایِ استقبالِ چشم‌گیرِ مخاطبان از این نسخه‌ی مصور و خوشنویسی‌شده است و نشان از جایگاهِ والای سعدی در فرهنگِ ایرانی و نیازِ همیشگیِ ما به بازخوانیِ این میراثِ گرانسنگ دارد. این کتاب، در قطع وزیری و با ۳۶۸ صفحه، نه فقط یک منبعِ مطالعاتی، بلکه یک اثرِ هنریِ ماندگار است که می‌تواند زینت‌بخشِ کتابخانه‌هایِ شخصی و مراکزِ فرهنگی باشد.

در جهانی که روزبه‌روز از معنویت و اصالت فاصله می‌گیریم، بازگشت به آثاری چون بوستان سعدی، همچون نوشیدنِ جرعه‌ای از زلالِ معرفت است که روح را تازه و جان را آرام می‌کند. این کتاب، با آن همه زیباییِ بصری و عمقِ معنوی، دعوتی است به تأمل، به مهربانی، به عدالت و به زیستنِ انسانی‌تر.

در این روزگارِ پرآشوب، بوستان سعدی، چون بوستانی همیشه سبز، پناهگاهِ جان‌هایِ خسته و مشتاقِ حقیقت است و این نسخه‌ی نفیس، بهترین همنشین برای آنانی است که در جستجویِ زیبایی و معنا در کنار هم هستند.