مجموعه ای از پنج گنج نظامی خسرو و شیرین، مخزن الاسرار، اقبالنامه، شرف نامه، هفت پیکر (نشر آتلیه هنر )

مجموعه ای از پنج گنج نظامی خسرو و شیرین مقدمه احمد کوشا، منوچهر آدمیت

در تاروپود فرهنگ و ادب این سرزمین کهن، نام نظامی گنجوی چونان ستاره‌ای درخشان می‌درخشد؛ شاعری که با پنج گنجینه‌ی گرانبهای خویش، یعنی «خسرو و شیرین»، «مخزن الاسرار»، «اقبالنامه»، «شرف‌نامه» و «هفت پیکر»، نه تنها داستان‌سراییِ پارسی را به اوج رساند، بلکه دریچه‌ای به سوی جهانی از خیال، عشق، عرفان و حماسه گشود که هر خواننده‌ای را تا اعماق وجود خویش به سفری بی‌نظیر فرا می‌خواند.

اینک، مجموعه‌ای نفیس و چشمنواز، این پنج گنجِ جاودان را در قالبی تازه و هنرمندانه به پیشگاه مشتاقان علم و هنر عرضه کرده است؛ اثری که در آن، کلامِ آسمانیِ نظامی با قلمِ جادوییِ خوشنویسانِ معاصر درآمیخته و حاصل این پیوند، تحفه‌ای است که نه تنها چشم، که جان را نیز نوازش می‌دهد. آنچه این مجموعه را از دیگر نسخه‌های خمسه‌ی نظامی متمایز می‌کند، همکاریِ جمعی از استادانِ برجسته‌ی خوشنویسی معاصر ایران است.

عباس مستوفی الممالکی، محمدصادق احدپور، حسین جعفری‌تبار، حمید ساسانی و مجید فدایی‌منش، هر یک با نبوغ و ذوق خویش، بخشی از این گنجینه را به خطِ نستعلیقِ دلربا و چیره‌دست خویش تحریر کرده‌اند. این تنوعِ قلمی، نه تنها به هر یک از خمسه‌ها هویتی مستقل و شخصیتی منحصربه‌فرد بخشیده، بلکه جلوگاهی از غنای بی‌نهایتِ خط نستعلیق را به نمایش گذاشته است؛ از قلمِ استوار و پرمایه‌ی مستوفی الممالکی تا نرمش و ظرافتِ قلم احدپور و دیگر استادان، همگی در این مجموعه، چونان ارکستری هماهنگ، سمفونیِ زیبایی را در صفحه‌های کاغذ گلاسه نواخته‌اند.

مقدمه‌های ارزشمندِ احمد کوشا و منوچهر آدمیت بر این کتاب، خود گنجینه‌ای از معرفت و بینش است. این دو پژوهنده‌ی برجسته، با قلمی شیوا و نگاهی ژرف، خواننده را با لایه‌های پنهانِ داستان‌های نظامی و نیز با جایگاهِ والای خمسه در تاریخ ادبیات فارسی آشنا می‌سازند. آن‌ها نشان می‌دهند که هر یک از این پنج گنج، نه صرفاً یک داستانِ عاشقانه یا حماسی، که آیینه‌ای است از جهان‌بینیِ عرفانی، اخلاقی و فلسفیِ نظامی؛ جهانی که در آن، عشقِ زمینی پلی است به سوی عشقِ آسمانی و قهرمانی‌ها، تمثیلی از جهادِ اکبرِ انسان با نفسِ خویش است.

قطعِ رحلیِ کوچک و جلدِ سختِ این مجموعه، با کاغذِ گلاسه‌ی باکیفیت، آن را به اثری ماندگار و شایسته‌ی کتابخانه‌های شخصی و مراکز فرهنگی تبدیل کرده است. صفحاتِ این کتاب، آکنده از نگاره‌های ظریف و آرایه‌های چشمنواز است که هر یک، گویی از دلِ نسخه‌های کهنِ خمسه بیرون آمده و در این اثرِ نوین، حیاتی تازه یافته‌اند. این تلفیقِ هنرمندانه‌ی خوشنویسی، نگارگری و ادبیاتِ کلاسیک، یادآورِ دورانِ شکوفاییِ کتاب‌آراییِ ایرانی است؛ دورانی که در آن، کلامِ شاعرانه با رنگ و قلم چنان در می‌آمیخت که حاصلِ کار، نه یک کتاب، که یک اثرِ هنریِ تمام‌عیار بود.

«پنج گنج نظامی» که توسط انتشارات آتلیه هنر محمد سلحشور در چاپ نخست عرضه شده، برای هر ایرانیِ دغدغه‌مند به ادب و هنرِ پارسی، هدیه‌ای گرانبهاست. این اثر، پلی است میان نسلِ امروز و گنجینه‌ی کهنِ نیاکان؛ یادآوریِ این حقیقت که نظامی، پس از قرن‌ها، همچنان با داستان‌های خود، ما را به تماشای عشق، حکمت و زیبایی دعوت می‌کند و اینک، در این مجموعه‌ی نفیس، کلامِ او با قلمی نوین، جاودانه‌تر از همیشه، در قلمروِ هنر و ادبِ این سرزمین جاری و ساری است.