کتاب گلشن راز شیخ محمد شبستری ( انتشارات گویا)

کتاب گلشن راز شیخ محمد شبستری نگارگر استاد محمود فرشچیان

شیخ محمود شبستری، این عارف نامدار قرن هشتم، در منظومهٔ نغز خویش، ظریف‌ترین پرسش‌های هستی‌شناختی را در قالبی ادبی و تأمل‌برانگیز مطرح ساخته و پاسخ‌ هایی ژرف را از دل آیات، روایات و تجارب عرفانی استخراج کرده است. این اثر، مرزهای شعر و فلسفه را درنوردیده و تا به امروز، یکی از مهم‌ترین متون آموزشی در حوزهٔ تصوف و حکمت اسلامی به شمار می‌آید.

آنچه بر ارزش این چاپ از «گلشن راز» می‌افزاید، اهتمام و دقت نظر حسین نصرالله‌کیا در تصحیح و بازخوانی این متن ارزشمند است. نصرالله‌کیا که پیشگفتار این کتاب را نیز به قلمی شیوا و پژوهش‌ محور نگاشته، کوشیده است تا با تکیه بر نسخه‌های معتبر و بهره‌گیری از دانش نسخه‌شناسی و عرفان‌پژوهی، متنی پیراسته و قابل‌اعتماد از این اثر گرانسنگ در اختیار مخاطبان قرار دهد. پیشگفتار ایشان، چراغی است فراروی خواننده که مسیر دشوار این منظومهٔ فلسفی را با نگاهی کلان‌نگر و روشن‌گر، هموارتر می‌سازد.

اما بی‌گمان، یکی از برجسته‌ترین و چشم‌نوازترین ویژگی‌های این کتاب، حضور مینیاتورهای نفیس و روح‌نواز استاد محمود فرشچیان در کنار ابیات شبستری است. فرشچیان، این استاد مسلم نگارگری ایرانی، با نگاهی عرفانی و هنری ژرف، مفاهیم والای «گلشن راز» را در قالب تصاویری بدیع و رنگ‌آمیز به نظاره نشسته است.

مینیاتورهای ایشان، صرفاً تزئینی بر متن نیستند، بلکه تفسیری بصری از رمز و رازهای نهفته در ابیات شبستری به شمار می‌آیند؛ از تجلی نور و وحدت وجود گرفته تا سیر و سلوک روحانی و عشق الهی، همه و همه در این نقوش با ظرافتی کم‌نظیر جان گرفته‌اند. این همنشینی کلام و تصویر، کتاب را به نمونه‌ای بی‌نظیر از پیوند ادبیات عرفانی و هنرهای تجسمی ایران تبدیل کرده است. انتخاب قطع رحلی برای این کتاب، تدبیری است هوشمندانه که امکان نمایش هرچه بهتر جزییات مینیاتورها و خطوط خوشنویسی را فراهم ساخته است.

جلد گالینگور استوار و کاغذ گلاسه با کیفیتی چشم نواز، بر شکوه و ماندگاری این اثر افزوده و آن را به مرجعی ارزشمند برای پژوهشگران، دانشجویان تاریخ هنر و عرفان، و تمامی شیفتگان میراث معنوی ایران تبدیل ساخته است. در جهانی که هر روز بر هیاهو و غفلت‌هایش افزوده می‌شود، بازخوانی آثاری چون «گلشن راز» و نظارهٔ نگارگری‌های ناب فرشچیان، فرصتی است برای توقف، تأمل و بازگشت به خویشتن خویش. امید که این اثر ارجمند، بتواند جرقه‌ای در مسیر خودشناسی و معرفت‌طلبی باشد و جان‌های تشنه را با زلال معرفت الهی سیراب گرداند.