کتاب دف و دف نوازی (نشر سوره مهر)

کتاب دف و دف نوازی اثر احمد خاک طینت

دف، این ساز دایره‌ای و کهن، با آن صدای گرم و روح‌نوازش، همواره در طول تاریخ، جایگاهی ویژه و بی‌بدیل در فرهنگ، آیین‌ها و موسیقی ایران داشته است. این ساز ساده و درعین‌حال پرمحتوا، که با ضربات انگشتان بر سطح پوستش، نغمه‌هایی آهنگین و ریتم‌هایی پویا پدید می‌آورد، نه تنها در موسیقی اصیل ایرانی، که در آیین‌های عرفانی و مذهبی نیز حضوری پررنگ داشته و همواره، بستری برای بروز احساسات، هماهنگی و ارتباط با عالم معنا بوده است.

کتاب پیش رو، اثری است ارزشمند و پژوهشی که با عنوان «دف و دف‌نوازی» به کاوش در این ساز شگفت‌انگیز و هنر نواختن آن پرداخته و راهنمایی جامع و کاربردی برای علاقه‌مندان، هنرجویان، نوازندگان و پژوهشگران موسیقی فراهم آورده است. احمد خاک‌طینت، مؤلف این اثر، با تکیه بر سال‌ها تجربه، تحقیق و تدریس در عرصه موسیقی و دف‌ نوازی، گنجینه‌ای از دانش، تکنیک و بینش را در اختیار مخاطبان قرار داده است.

دف، که ریشه‌های آن به دوران باستان و آیین‌های کهن ایرانی بازمی‌گردد، در طول تاریخ، تحولات بسیاری را پشت سر گذاشته و از یک ساز آیینی و مذهبی، به یکی از ارکان اساسی موسیقی دستگاهی و همچنین موسیقی نواحی ایران تبدیل شده است. این ساز، در آیین‌های عرفانی و به ویژه در مراسم سماع و ذکر، نقشی محوری داشته و با ریتم‌ های خاص خود، به ایجاد حالتی از وجد و هماهنگی درونی در میان شرکت‌کنندگان کمک می‌کند. مؤلف در این کتاب، با نگاهی جامع و نظام‌مند، از تاریخچه و پیشینه‌ی این ساز کهن، ساختار و اجزای آن، و نیز تکنیک‌های مختلف نوازندگی دف، از ضربات پایه تا ریتم‌های پیشرفته‌تر و نیز ظرایف اجرایی، پرده برداشته و هنرجو را در مسیر آشنایی با این هنر اصیل، گام‌به‌گام همراهی می‌کند.

آنچه بر اهمیت این کتاب می‌افزاید، رویکرد عملی و آموزشی مؤلف است که با ارائه تمرین‌های متنوع و کاربردی، نت‌نویسی ریتم‌ها و نیز نمونه‌های متعدد از اجراهای معروف دف‌نوازی، هنرجو را در مسیر یادگیری و ارتقای مهارت‌های خویش یاری میرساند. این کتاب، همچنین به معرفی استادان بزرگ دف‌نوازی ایران و بررسی سبک‌های مختلف نوازندگی در مناطق گوناگون پرداخته و تصویری جامع و چندوجهی از این هنر به مخاطب ارائه میدهد.

بی‌گمان، این کتاب برای هنرجویان، نوازندگان، پژوهشگران و همه دلبستگان به موسیقی و فرهنگ ایرانی، سرمایه‌ای گران‌بها و راهگشا خواهد بود و می‌تواند افق‌های تازه‌ای در شناخت و درک این ساز کهن و هنر نواختن آن پدید آورد.