کتاب چهل حدیث نبوی (موسسه متن)

کتاب چهل حدیث نبوی ترجمه منظوم جامی

در میان گنجینه‌های ارزشمند ادب و هنر ایرانی، آثاری وجود دارند که در عین ایجاز، جلوه‌گری از والاترین دستاوردهای فرهنگی این سرزمین هستند. کتاب «چهل حدیث نبوی» یکی از همین شاهکارهای نفیس است که پیوندی استوار میان کلام وحیانی، شعر پارسی و هنر خوشنویسی برقرار کرده است.

این کتاب، ترجمهٔ منظوم چهل حدیث از پیامبر اکرم (ص) است که توسط «عبدالرحمن جامی»، شاعر و عارف بلندآوازه سده نهم هجری، به نظم درآمده است. جامی که بی‌گمان یکی از تأثیرگذارترین چهره‌های ادب فارسی به شمار می‌رود، با زبانی شیوا و روان، معانی عمیق احادیث نبوی را در قالب اشعاری دل‌نشین به فارسی برگردانده است و بدین‌سان، گنجینه‌ای از معارف دینی را در اختیار فارسی‌زبانان قرار داده است.

آنچه این اثر را از سایر کتاب‌های حدیثی متمایز می‌سازد، هنر چشمنواز «شاه محمود نیشابوری» است. این استاد بزرگ خط نستعلیق در سدهٔ دهم هجری، که به «زرین‌قلم» ملقب بود و سال‌ها در مشهد به کتابت اشتغال داشت، متن این چهل حدیث را با قلمی خفی و به شیوهٔ چلیپا نگاشته است. نسخهٔ اصلی این اثر ارزشمند، با شمارهٔ ثبت ۵۹۳۱، در گنجینه کتابخانه و موزهٔ ملی ملک نگهداری می‌شود و این کتاب، نخستین‌بار در سال ۱۳۸۸ توسط مؤسسه تألیف، ترجمه و نشر آثار هنری (متن) فرهنگستان هنر، با همکاری آستان قدس رضوی، به‌صورت چاپ نفیس منتشر شده است.

این کتاب در ۲۸ صفحه، با کاغذ گلاسه و جلد گالینگور، حاصل همکاری دو هنرمند بزرگ از دو دوره تاریخی متفاوت است؛ از یک سو، کلام شیوای جامی در سده نهم، و از سوی دیگر، قلم توانای شاه محمود نیشابوری در سدهٔ دهم هجری. سرلوح مذهب و حل‌کاری حاشیهٔ صفحات، بر زیبایی بصری این اثر افزوده و آن را به تحفه‌ای نفیس برای دوستداران ادبیات عرفانی، هنر خوشنویسی و نسخ خطی ایرانی تبدیل کرده است.