کتاب حیات وحش در آثار نقاشی کارل برندرز (انتشارات یساولی)

کتاب حیات وحش در آثار نقاشی کارل برندرز

طبیعت و جانورانش، همواره یکی از الهام‌بخش‌ترین سوژه‌ها برای هنرمندان در طول تاریخ بوده‌اند. اما آنچه یک نقاشی حیات وحش را از یک تصویر سادهٔ جانورشناسانه متمایز می‌کند، توانایی هنرمند در انتقالِ روح، حرکت و حسِ زیستن در آن موجود است.

کتاب پیش رو، «حیات وحش در آثار نقاشی کارل برندرز» تألیف کارل برندرز با ترجمهٔ سونیا رضاپور، نمایشی است از این تواناییِ نادر. این اثر با قطع خشتی بزرگ و جلد شومیز در ۴۸ صفحه منتشر شده و کاغذ گلاسه آن، بازتولیدی وفادارانه از جزئیات مو به مو، پر به پر، و رنگ‌های زندهٔ طبیعت را ممکن ساخته است. کارل برندرز یکی از برجسته‌ترین نقاشان حیات وحش در جهان معاصر است. او که در بلژیک متولد شد، دهه‌ها از عمر خود را صرف سفر به دورافتاده‌ترین زیست‌بوم‌های زمین کرده تا از نزدیک رفتار و حالات حیوانات را مطالعه کند و سپس آنها را بر روی بوم با تکنیک‌های آبرنگ و گواش به تصویر بکشد.

آنچه کارهای برندرز را از بسیاری از نقاشی‌های طبیعت‌گرایانه متمایز می‌کند، ترکیبِ واقع‌گراییِ علمی با حسی شاعرانه است. قطع خشتی بزرگ این کتاب، بهترین انتخاب برای تماشای آثار برندرز است. حیات وحش نیازمند فضایی است که در آن پلنگ برفی بتواند با شکوه تمام در برف‌های دوردست بنشیند، عقاب طلایی‌بال بتواند با چشمان نافذ خود به قلب بیننده خیره شود، و گرگ‌ها بتوانند در میان مهِ صبحگاهی، دسته‌جمعی حرکت کنند. هر صفحه از این کتاب، پنجره‌ای است به گوشه‌ای از جهانِ دست‌نخوردهٔ طبیعت.

خواننده در این ۴۸ صفحه با آثاری روبرو می‌شود که درس‌هایی از تکنیک نقاشی طبیعت را بدون نیاز به کلمات آموزش می‌دهند. برندرز به طرز استادانه‌ای از تضاد بین سوژهٔ اصلی (حیوان) و پس‌زمینه (زیست‌بوم) استفاده می‌کند. او با لایه‌لایه کردن رنگ‌های نازک آبرنگ و استفاده از گواش برای جزئیات روشن‌تر (مانند سفیدیِ خز یا درخشش چشم)، بافتی چنان باورپذیر می‌آفریند که گویی خز ببر یا پرهای طاووس را می‌توان لمس کرد. مترجم کتاب، سونیا رضاپور، توضیحات کوتاه همراه هر اثر شامل نام گونهٔ جانوری، زیست‌گاه، تکنیک به‌کاررفته و ابعاد اثر — را به فارسی روان برگردانده است.

کاغذ گلاسه نیز انتخابی ضروری برای بازتولید این آثار است؛ چراکه ظرافت لایه‌های نیمه‌شفاف آبرنگ و عمق رنگ‌ها تنها روی کاغذ براق به درستی دیده می‌شود. کتاب «حیات وحش در آثار نقاشی کارل برندرز» نه فقط برای هنرمندان و هنرجویان نقاشی، بلکه برای هر عاشق طبیعت و حیوانات، تجربه‌ای غنی و تماشایی است.

این کتاب نشان می‌دهد که هنر می‌تواند قوی‌ترین پیام‌آور حفاظت از محیط زیست باشد: وقتی زیباییِ شکنندهٔ یک گونهٔ در حال انقراض را با تمام وجود در یک نقاشی حس کنید، دیگر هرگز نسبت به سرنوشت آن بی‌تفاوت نخواهید بود.