کتاب شاهنامه انگلیسی (انتشارات یساولی)

کتاب شاهنامه فردوسی به زبان انگلیسی ترجمه روبن لوی

«شاهنامه فردوسی» به ترجمه انگلیسی روبن لوی (Reuben Levy)، یکی از معتبرترین و خواندنی‌ترین ترجمه های حماسه ملی ایران به زبان انگلیسی است. این کتاب با قطع رقعی، جلد سخت و کاغذ گلاسه، از سوی انتشارات یساولی منتشر شده تا مخاطب انگلیسی زبان در سراسر جهان را با داستان‌های پهلوانی، عاشقانه و حماسی ایران آشنا کند.

قطع رقعی، نه آنقدر بزرگ که دست و پاگیر باشد و نه آنقدر کوچک که عظمت شاهنامه را ناقص سازد – درست به اندازه یک رمان کلاسیک، محترم و قابل حمل. فردوسی طوسی، شاعر بزرگ ایرانی، سی سال از عمر خود را صرف سرودن شاهنامه کرد تا زبان فارسی و هویت ایرانی را از گزند بیگانگان حفظ کند. شاهنامه، روایتی است از اسطوره‌ها و تاریخ ایران، از کیومرث نخستین انسان و پادشاه تا یزدگرد سوم، آخرین شاه ساسانی که با حمله اعراب به ایران، امپراتوری ساسانی فروپاشید.

روبن لوی (۱۹۰۷-۱۹۶۶)، ایران‌شناس برجسته بریتانیایی و استاد دانشگاه کمبریج، سال‌ها بر روی متون کهن فارسی تحقیق کرد و ترجمه‌های ارزشمندی از شاهنامه، مثنوی معنوی و دیگر آثار کلاسیک فارسی به انگلیسی ارائه داد. ترجمه او از شاهنامه، که اولین بار در سال ۱۹۶۷ منتشر شد (یک سال پس از مرگش)، به دلیل وفاداری به متن اصلی و در عین حال روانی و خوانایی در زبان انگلیسی، همواره مورد تحسین ایران‌شناسان و عموم خوانندگان بوده و به نوعی بهترین ترجمه انگلیسی شاهنامه است. لوی از نثر روان و شفاف استفاده کرده است (نه شعر) تا مخاطب انگلیسی زبانی که با حماسه‌سرایی فارسی آشنایی ندارد، بتواند به راحتی با داستان‌ها ارتباط برقرار کند.

او بخش‌های مهم و کلیدی شاهنامه را انتخاب کرده و در یک مجلد گردآورده است. انتشارات یساولی، ناشر این کتاب، نامی آشنا در حوزه نشر کتاب‌های نفیس و ایران‌شناسی است. سال‌هاست که یساولی آثار ارزشمندی در زمینه فرهنگ و تاریخ ایران منتشر می‌کند. چاپ این ترجمه از شاهنامه با کاغذ گلاسه و جلد سخت، نشان از توجه ناشر به کیفیت و ماندگاری اثر دارد.

کاغذ گلاسه، هر چند برای کتابی با متن غالب معمول نیست، اما به کتاب حس و حالی لوکس و مجلل بخشیده که شایسته شاهنامه است. ۴۴۰ صفحه، گزیده‌ای قابل توجه از شاهنامه را در خود جای داده است – نه کل شاهنامه که بیش از ۵۰ هزار بیت و چندین جلد است، اما مهم‌ترین داستان‌ها و پهلوانی‌ها را پوشش می‌دهد.

برای خواننده انگلیسی زبانی که قصد آشنایی اولیه با شاهنامه را دارد، این کتاب نقطه شروعی عالی است. «شاهنامه فردوسی انگلیسی» برای چه کسانی است؟ برای دانشجویان و پژوهشگران ایران‌شناسی در دانشگاه‌های انگلیسی زبان، برای ایرانیانی که می‌خواهند شاهنامه را به دوستان خارجی خود معرفی کنند، برای علاقه‌مندان به حماسه‌های ملی جهان، و برای هر انگلیسی‌زبانی که می‌خواهد بداند چرا ایرانیان پس از هزار سال هنوز هم رستم و سهراب را با اشک می‌خوانند. شاهنامه، هویت ایران است؛ و این کتاب، دروازه‌ای است به سوی آن هویت.