کتاب مجموعه ی آثار درویش خان (انتشارات ماهور )

کتاب مجموعه ی آثار درویش خان گردآوری: ارشد تهماسبی

در تاریخ موسیقی دستگاهی ایران، نام درویش‌خان (۱۲۵۱–۱۳۰۵ خورشیدی) چون ستارهای می‌درخشد. او نوازنده‌ی چیره‌دست تار، آهنگساز، بداهه‌پرداز و معلمی بود که با وجود عمر کوتاه، تأثیری ژرف و ماندگار بر ردیف‌نوازی و تکنیک‌نوازی این ساز گذاشت. قطعاتش همچنان پس از نزدیک به یک قرن، نه تنها کهنه نشده، بلکه برای هر نوازندهٔ جدی تار، منبعی الهام‌بخش و آموزنده است.

کتاب پیش رو، با عنوان «مجموعه‌ی آثار درویش‌خان»، گنجینه‌ای نفیس از میراث این استاد بی‌همتا است. گردآوری این اثر ارزشمند توسط ارشد تهماسبی، پژوهشگر و موسیقی‌دانی که عمری را صرف ثبت و حفظ آثار کهن موسیقی ایران کرده است، صورت گرفته. ایشان با دقتی مثال‌زدنی، قطعات پراکنده و برخی نُت‌های دست‌نویس قدیمی را گردآوری، بازخوانی و به شکلی منسجم ارائه داده است.

همچنین نت‌نویسی روان، دقیق و چشمنواز این کتاب توسط علیرضا و امیررضا عزیزیان انجام شده که کار را برای نوازندگان معاصر بسیار ساده‌تر کرده است. قطع رحلی کتاب (بزرگ‌تر از رقعی) انتخاب هوشمندانه‌ای است برای نت‌نویسی مفصل، نت‌های کشیده، تحریرها و ریزه‌کاری‌های اجرایی که در آثار درویش‌خان فراوان به چشم می‌خورد. جلد شومیز و کاغذ تحریر با کیفیت، استفادهٔ مکرر و ورق‌زنی آسان را برای نوازنده در کلاس درس و تمرین خانگی فراهم کرده است.

آنچه این کتاب را از سایر مجموعه‌های مشابه متمایز می‌کند، اصالت آثار، جامعیت نسبی و ارزش تاریخی-آموزشی آن است. این مجموعه شامل معروف‌ترین و ماندگارترین قطعات ساختهٔ درویش‌خان می‌شود، از جمله: پیش‌درآمد ماهور، چهارمضراب حصار، رنگ اصفهان، تصنیف «سرمست»، تصنیف «ز من نگارم»، و چندین قطعهٔ دیگر در دستگاه‌های شور، سه‌گاه، همایون و افشاری. هر قطعه نه تنها به عنوان یک اثر هنری مستقل ارزشمند است، بلکه به مثابه یک اتود عالی برای فراگیری تکنیک‌های خاص تار در سطح پیشرفته عمل می‌کند.

نکات مربوط به انگشت‌گذاری، مضراب‌های خاص و تحریرهای ظریف در نت‌ها به خوبی مشخص شده است. این کتاب در نوبت چاپ پانزدهم، توسط ناشر موسسه‌ی فرهنگی هنری ماهور منتشر شده است. این شمارگان و استقبال بی‌نظیر، گواهی بر جایگاه رفیع این اثر به عنوان یکی از منابع اصلی و مرجع برای نوازندگان تار و همچنین سه‌تار و علاقه‌مندان به موسیقی دستگاهی ایران است.

مخاطبان اصلی آن، هنرجویان پیشرفته‌ی تار، نوازندگان حرفه‌ای، دانشجویان رشتهٔ موسیقی ایرانی و تمامی پژوهشگرانی هستند که به ریشه‌های اصیل موسیقی ایران علاقه دارند. مجموعهٔ آثار درویش‌خان، پلی است میان گذشتهٔ درخشان و آیندهٔ خلاق موسیقی ایران.