کتاب ترکیب بند محتشم کاشانی، خط شکسته درویش عبدالمجید طالقانی، خط نستعلیق استاد امیرخانی (نشر انجمن خوشنویسان)

کتاب ترکیب بند محتشم کاشانی استاد غلام‌حسین امیرخانی

پیش روی شما اثری است نادر و بی‌همتا که در آن، دو بال هنر خوشنویسی ایران نستعلیق و شکسته‌نستعلیق در خدمت یکی از سوزناک‌ترین و ماندگارترین سروده‌های ادب پارسی قرار گرفته‌اند: ترکیب‌بند معروف محتشم کاشانی در رثای حضرت سیدالشهدا (ع). این کتاب با نگاهی نوآورانه و نفیس، اشعار عاشورایی محتشم را در قالبی بصری و هنری بازآفرینی کرده است که هر صفحه آن، تماشاخانه‌ای از جنس قلم و کاغذ است.

آنچه این اثر را از سایر نسخه‌های دیوان محتشم متمایز می‌کند، حضور همزمان دو خط بزرگ و تأثیرگذار در تاریخ خوشنویسی ایران است: خط شکسته که به درویش عبدالمجید طالقانی یکی از بنیان‌گذاران و اسطوره‌های این خط منسوب است، و خط نستعلیق که به قلم استاد برجسته معاصر، غلام‌حسین امیرخانی، رقم خورده است.

در این کتاب، می‌توانید پرش‌های تند و شتابان قلم درویش را در کنار وقار و متانت نستعلیق استاد امیرخانی بنگرید؛ گویی دو روایت متفاوت از یک عزا، یکی با زبانی شکسته و بی‌تاب، دیگری با زبانی موزون و متین. این کتاب در قطع رحلی و با ۷۲ صفحه و کاغذ گلاسه منتشر شده است که کیفیت چاپ خطوط را به بالاترین حد ممکن رسانده و هر موی قلم و هر گردش مرکب را با وضوح تمام به نمایش می‌گذارد.

جلد سخت (گالینگور) کتاب، ضمن حفظ اثر در طولانی‌مدت، بر اصالت و ارزش مجموعه‌داری آن می‌افزاید. نوبت چاپ چهارم این اثر نشان از اقبال گسترده مخاطبان از خوشنویسان و پژوهشگران تا هنردوستان و ادب‌دوستان دارد. محتشم کاشانی در قرن دهم هجری، ترکیب‌بند دوازده‌بندی خود را سرود که بند هفتم آن با مصرع معروف «باز این چه شورش است که در خلق عالم است» شهرتی جهانی یافته است.

این اشعار که در رثای شهادت امام حسین (ع) و یاران باوفایش سروده شده، در طول چهار قرن همواره مورد توجه خوشنویسان و مذهبان بوده است. اما به جرئت می‌توان گفت کمتر نسخه‌ای به زیبایی، ظرافت و هنرمندی نسخه حاضر، این اشعار را بازتاب داده است. برای پژوهشگران تاریخ خوشنویسی، مطالعه این کتاب فرصتی نادر برای مقایسه دو سبک متضاد و در عین حال مکمل است: شکسته‌نویسی که از دل نستعلیق متولد شد و راه خود را از تپش و شتاب و گاه عصیان یافت.

همچنین برای خوشنویسانی که به دنبال الگوهای ناب از قلم درویش و استاد امیرخانی هستند، این کتاب گنجینه‌ای تمام‌عیار محسوب می‌شود. انجمن خوشنویسان ایران به عنوان ناشر این اثر، بار دیگر نشان داده که رسالت خود را نه فقط در آموزش، که در انتشار گنجینه‌های نفیس خط و خوشنویسی و پیوند آن با ادبیات غنی پارسی می‌بیند.

کتاب حاضر، پلی است میان دو قرن خوشنویسی و دو نسل از بزرگ‌ترین هنرمندان این عرصه؛ اثری که مطالعه و تماشای آن، هر بیننده‌ای را به تحسین وامیدارد.