کتاب مقدمه ای بر تاریخ مجسمه سازی در ایران (چاپ و نشر نظر)

کتاب مقدمه ای بر تاریخ مجسمه سازی در ایران اثر پرویز تناولی

در میان هنرهای تجسمی ایران، مجسمه‌سازی جایگاهی ویژه و در عین حال، کمتر شناخته‌شده دارد. این هنر کهن، با پیشینه‌ای هفت‌هزارساله، از نخستین تندیس‌های گلی و مفرغی گرفته تا آثار مدرن و معاصر، همواره آیینه‌ای از باورها، آیین‌ها و تحولات فرهنگی مردمان این سرزمین بوده است. کتاب پیش رو، «مقدمه‌ای بر تاریخ مجسمه‌سازی در ایران»، اثر ارزشمند استاد برجسته و پیشگام عرصهٔ هنرهای تجسمی، پرویز تناولی، گامی بنیادین در جهت شناخت و تبیین این هنر دیرپا و تأثیرگذار است.

این اثر گرانسنگ که با زبانی شیوا و فارسی روان به نگارش درآمده، در قطع وزیری و با ۱۸۲ صفحه، با جلد شومیز و کاغذ گلاسه باکیفیت، مرجعی جامع و مستند برای شناخت سیر تحول مجسمه‌سازی در گسترهٔ فرهنگ و تمدن ایرانی به شمار می‌رود. تناولی که نامش با تحول مجسمه‌سازی مدرن ایران و خلق آثاری ماندگار در سطح بین‌المللی گره خورده، در این کتاب با نگاهی موشکافانه و رویکردی پژوهشی، به واکاوی ریشه‌ها، جریان‌ها و چهره‌های تأثیرگذار هنر مجسمه‌سازی در ایران پرداخته است.

این تاریخ هنر مکتوب، از نخستین آثار مجسمه‌سازی در تمدن‌های کهن ایران زمین مانند جیرفت، شوش و تخت‌جمشید آغاز می‌شود و تا مجسمه‌سازی معاصر و آثار هنرمندان مدرن ادامه می‌یابد. نویسنده با تکیه بر سال‌ها تجربهٔ عملی و پژوهشی، به بررسی تأثیر متقابل هنر ایرانی و جریان‌های جهانی هنرهای تجسمی پرداخته و نشان می‌دهد که چگونه مجسمه‌سازی ایران، با حفظ هویت و اصالت خود، در تعامل با مدرنیته، زبان بصری منحصربه‌فردی را شکل داده است. نکتهٔ برجستهٔ این اثر، رویکرد تحلیلی و نگاه بومی تناولی به مقولهٔ هنر است. او در این منبع آموزشی و پژوهشی، به پرسش‌های بنیادین در عرصهٔ تاریخ هنر ایران پاسخ می‌دهد و به مخاطب نشان می‌دهد که چگونه مجسمه‌سازی، فراتر از یک هنر تزئینی، به گفتمانی اجتماعی و هویتی تبدیل شده است.

این کتاب، با بهره‌گیری از دانش زیبایی‌شناسی، نشانه‌شناسی و مردم‌شناسی، لایه‌های پنهان آثار هنری را آشکار می‌سازد و نشان می‌دهد که چگونه مجسمه‌ها، در طول تاریخ، روایتگر داستان‌های ناگفته از قدرت، ایمان، عشق و مرگ بوده‌اند. این اثر، که با همت مؤسسه فرهنگی پژوهشی چاپ و نشر نظر به چاپ رسیده، نه تنها برای دانشجویان و مدرسان هنر و مجسمه‌سازی مرجعی ارزشمند است، بلکه برای تمام علاقه‌مندان به مبانی نظری هنر، مطالعات فرهنگی و باستان‌شناسی نیز اثری راهگشا و الهام‌بخش محسوب می‌شود.

مطالعهٔ «مقدمه‌ای بر تاریخ مجسمه‌سازی در ایران»، فرصتی است برای درک عمیق‌تر از هویت بصری ایرانیان و نقش بی‌بدیل مجسمه در شکل‌گیری گفتمان‌های فرهنگی و اجتماعی؛ سفری است در اعماق تاریخ، جایی که هر تندیس و هر پیکره، روایتگر داستانی از خلاقیت، باور و هنر مردمان این سرزین کهن است. این کتاب، پنجره‌ای است به جهانی که در آن، سنگ و فلز به زبان سخن می‌آیند و هنر، نه تنها آیینهٔ زمانه، که افق‌های تازه‌ای از معنا را پیش روی مخاطب می‌گشاید.