کتاب از آفتابی به آفتاب دیگر: گزیده آثار منصور قندریز 1314-1344 (چاپ و نشر نظر)

کتاب از آفتابی به آفتاب دیگر آثار منصور قندریز

هنر، چون آفتاب، هرگز در یک نقطه نمی‌ماند؛ پیوسته در حرکت است، از افقی به افق دیگر می‌تابد و هر بار، جهانی تازه را روشن می‌سازد. کتاب «از آفتابی به آفتاب دیگر: گزیده آثار منصور قندریز» آیینه‌ای است برای تماشای این سیرِ تابناک؛ سیری که در آن، هنرمندی توانمند، از کویرِ ایران تا اوجِ مدرنیسم جهانی را پیموده و در هر گام، ردِ نور را بر بوم نقاشی ثبت کرده است.

این مجموعهٔ نفیس که به کوشش رویین پاکباز، پژوهشگر برجستهٔ هنر ایران، فراهم آمده، در قطع رحلی کوچک و با کاغذ گلاسه، فضایی چشمنواز برای بازنمایی آثاری خلق کرده است که هر یک، آفتابی جداگانه‌اند در کهکشانِ هنرِ منصور قندریز. منصور قندریز (۱۳۱۴-۱۳۴۴)، اگرچه عمری کوتاه داشت، اما آنچنان درخشان و پُربار زیست که نامش در تاریخ هنر معاصر ایران چون ستاره‌ای جاودان می‌درخشد.

او که در مکتبِ نقاشیِ سقاخانه ریشه داشت، با نگاهی نو به عناصرِ کهنِ ایرانی و اسطوره‌های بومی، زبان بصریِ منحصربه‌فردی آفرید؛ زبانی که در آن، خطوطِ کوفیِ بنایی، نقش‌های قالی، رنگ‌های گرمِ کویر و فضایِ عرفانیِ ادبیاتِ کهن، با دغدغه‌های فرمالیستیِ هنرِ مدرن پیوند می‌خورد. قندریز در آثارش، میان سنت و مدرنیته پلی استوار ساخت و نشان داد که هنرِ ایرانی، بی‌آنکه از اصالت خود فاصله گیرد، می‌تواند در جهان‌بینیِ نوین نیز حرفی تازه برای گفتن داشته باشد.

این کتاب که در ۱۲۸ صفحه تدوین شده، گزیده‌ای است از شاهکارهای این هنرمندِ زوددرگذشته؛ آثاری که هر یک، روایتی از زیستِ کوتاه اما پرمایهٔ اوست. رویین پاکباز با دقتی پژوهشگرانه، سیرِ تحولِ سبک و اندیشهٔ قندریز را از آثارِ اولیه تا آخرین کارهایش به تصویر کشیده و با نگاهی تحلیلی، تأثیرِ او را بر هنرِ معاصر ایران واکاوی کرده است. همچنین ترجمهٔ همزمانِ متون به زبان انگلیسی توسط سهراب مهدوی، این اثر را برای مخاطبان بین‌المللی نیز قابل‌دسترس ساخته و امکان گفت‌وگوی فرهنگیِ فرامرزی را فراهم آورده است.

مخاطب این کتاب، هر شیفتهٔ هنرِ ایرانی و هر پژوهندهٔ مسیرِ مدرنیسم در ایران است. کاغذِ گلاسه با کیفیت چاپِ بالا، هر نقش و رنگی را با وضوحِ تمام به نمایش می‌گذارد و جلدِ سختِ آن، ماندگاریِ این اثرِ ارزشمند را برای کتابخانه‌ها و کلکسیون‌ها تضمین می‌کند.

«از آفتابی به آفتاب دیگر» نه فقط گزیده‌ای از آثار یک هنرمند، که مستندی از تحولِ نگاهِ ایرانی به هنرِ مدرن است؛ مستندی که یادآوری می‌کند که قندریز، اگرچه زود از میان ما رفت، اما هنرش، چون آفتابی جاودان، از افقی به افق دیگر می‌تابد و نسل‌ها را روشن می‌سازد. این کتاب، دعوتی است به تماشای آن آفتاب و درکِ عمقِ سفرِ نور.