کتاب دیدگاه پنجم: بررسی مبانی موسیقی از دیدگاه های فقهی، عرفانی، فلسفی و مقامی (نشر سوره مهر )

کتاب دیدگاه پنجم اثر اکبر ایرانی قمی

موسیقی، این هنر شگفت‌انگیز و تأثیرگذار، همواره مورد تأمل و بررسی از منظرهای گوناگون قرار گرفته است. هر اندیشمندی، از زاویه‌ای خاص به موسیقی نگریسته و آن را در نسبت با مفاهیمی چون حقیقت، زیبایی، اخلاق، عرفان، شریعت و فلسفه تعریف و تفسیر کرده است. با این حال، کمتر اثری یافت می‌شود که به بررسی هم‌زمان و تطبیقی مبانی موسیقی از چهار دیدگاه اصلی فقهی، عرفانی، فلسفی و مقامی پرداخته باشد.

کتابی که پیش روی شماست، با عنوان «دیدگاه پنجم: بررسی مبانی موسیقی از دیدگاه‌های فقهی، عرفانی، فلسفی و مقامی»، اثری ارزشمند، جامع و روشنگر است که توسط اکبر ایرانی قمی، مولف برجسته، پژوهشگر، نظریه‌پرداز و منتقد نام‌آشنای موسیقی ایرانی، به رشته‌ی تحریر درآمده است. این اثر که توسط انتشارات سوره مهر، وابسته به حوزه هنری، به عنوان ناشر معتبر و پیشرو در عرصه‌ی نشر آثار هنری، موسیقایی، فلسفی و فرهنگی، به زیور طبع آراسته شده، مرجعی بی‌ نظیر برای پژوهشگران، دانشجویان موسیقی، عرفان‌پژوهان، فیلسوفان، فقیهان و تمامی علاقه‌ مندان به مبانی نظری موسیقی ایرانی و اسلامی محسوب میشود.

آنچه این کتاب را از سایر آثار مشابه متمایز می‌سازد، رویکرد میان‌رشته‌ای، تطبیقی و جامع‌نگر نویسنده به مقوله‌ی مبانی موسیقی است. اکبر ایرانی قمی با تکیه بر دانش عمیق خود در حوزه‌های مختلف از جمله موسیقی‌شناسی، عرفان، فلسفه، فقه و علوم قرآنی، به بررسی همه‌جانبه‌ی موسیقی از چهار منظر متفاوت میپردازد.

وی در بخش‌های مختلف کتاب، ابتدا مبانی موسیقی را از دیدگاه فقهی (با تکیه بر منابع معتبر اسلامی و آرای فقیهان بزرگ) بررسی می‌کند و سپس به تحلیل عرفانی موسیقی (با تأکید بر نقش آن در سلوک معنوی و سماع) می‌پردازد. در ادامه، نگاه فلسفی به موسیقی (با ارجاع به آرای فیلسوفان اسلامی و غربی) را تشریح کرده و در نهایت، دیدگاه مقامی (با تکیه بر نظام‌های مدال و دستگاه‌های موسیقی ایرانی) را تبیین می‌کند. عنوان «دیدگاه پنجم» نیز اشاره به نگاه تازه و ترکیبی‌ای دارد که مؤلف خود ارائه می‌دهد و فراتر از این چهار دیدگاه، به سنتزی نو از آن‌ها دست می‌یابد. با توجه به اینکه مترجم برای این کتاب ذکر نشده، اثر مستقیماً به زبان فارسیِ علمی، دقیق، روان و شیوای مولف در دسترس مخاطبان قرار گرفته است.

از منظر فنی و ساختاری، این کتاب با قطع وزیری، که انتخابی هوشمندانه برای آثار تخصصی و مرجع محسوب می‌شود، طراحی شده تا هم در کتابخانه‌های دانشگاهی و هم در مجموعه‌های شخصی هنرمندان، پژوهشگران و اندیشمندان جایگاهی شایسته داشته باشد. جلد شومیز با کیفیت و طراحی هنرمندانه و تأمل‌برانگیز، ضمن ایجاد جلوه‌ای شکیل و متناسب با محتوای عمیق کتاب، به نگهداری آسان و استفاده‌ی مکرر از آن کمک می‌کند. کاغذ تحریر مرغوب و با دوام به کار رفته در این اثر، تجربه‌ی خواندنی لذت‌بخش و بدون خستگی چشم را برای مخاطب فراهم می‌ آورد.

تعداد ۲۸۰ صفحه‌ی این کتاب که هر یک با دقتی ستودنی و عشق به دانش و فرهنگ ایرانی تنظیم و ویرایش شده، گنجینه‌ای غنی از تحلیل‌های عمیق، استنادات علمی، مثال‌های گویا و ارجاعات معتبر به منابع دست‌اول را در خود جای داده است.