کتاب نقاشی سغدی حماسه تصویری در هنر خاورزمین (نشر سوره مهر)

کتاب نقاشی سغدی حماسه تصویری در هنر خاورزمین اثر گیتی آذرپی؛ با نوشتارهایی از الکساندر بلنیتسکی، بوریس مارشاک و مارک درسدن 

هنر و تمدن سغدی، به عنوان یکی از درخشان‌ترین و تأثیرگذارترین فرهنگ‌های باستانی آسیای میانه، همواره جایگاهی ویژه در تاریخ هنر شرق داشته است. نقاشی‌های دیواری و دست‌نوشته‌های به‌جای‌مانده از این تمدن کهن، نه تنها روایتگر زندگی، آیین‌ها و باورهای مردمان سغد هستند، بلکه نشان‌دهنده‌ی پیوندهای عمیق فرهنگی میان شرق و غرب، ایران و چین، و هنر بودایی و مانوی در طول جاده‌ی ابریشم می‌ باشند.

کتابی که پیش روی شماست، با عنوان «نقاشی سغدی؛ حماسه تصویری در هنر خاورزمین»، اثری ارزشمند، جامع و روشنگر است که توسط گیتی آذرپی، مولف برجسته، پژوهشگر و هنرمند نام‌آشنای حوزه‌ی هنرهای باستانی ایران و آسیای میانه، به همراه نوشتارهایی از سه تن از بزرگ‌ترین باستان‌شناسان و سغدی‌شناسان جهان، یعنی الکساندر بلنیتسکی، بوریس مارشاک و مارک درسدن، به رشته‌ی تحریر درآمده است. این اثر که با ترجمه‌ای دقیق، علمی و روانِ محمد محمدی، مترجم توانای حوزه‌ی تاریخ و هنر، به زبان فارسی در دسترس مخاطبان قرار گرفته، توسط انتشارات سوره مهر به عنوان ناشر معتبر و پیشرو در عرصه‌ی نشر آثار هنری، تاریخی و فرهنگی، به زیور طبع آراسته شده و مرجعی بی‌نظیر برای پژوهشگران، دانشجویان هنر، باستان‌شناسان و تمامی علاقه‌مندان به هنر و تاریخ ایران‌زمین محسوب میشود.

آنچه این کتاب را از سایر آثار مشابه متمایز می‌سازد، رویکرد چندوجهی، تطبیقی و میان‌رشته‌ای آن است. گیتی آذرپی با تسلطی کم‌نظیر بر هنر سغدی و پیوندهای آن با هنر ایران و خاورزمین، به همراه نوشتارهای ارزشمند بلنیتسکی، مارشاک و درسدن که هر یک از بزرگان حوزه‌ی باستان‌شناسی و سغدی‌شناسی هستند، تصویری جامع و عمیق از نقاشی سغدی ارائه می‌دهند. این کتاب به بررسی سبک‌شناسی، موضوع‌شناسی، نمادشناسی و تأثیرات متقابل هنر سغدی با هنرهای همجوار از جمله هنر ساسانی، چینی، هندی و حتی بیزانسی می‌پردازد و نشان می‌دهد که چگونه نقاشی‌های سغدی، به عنوان حماسه‌ای تصویری، روایتگر داستان‌های حماسی، آیین‌های مذهبی و زندگی روزمره‌ی مردمان این تمدن کهن هستند.

نقش مترجم در این میان بسیار حیاتی است؛ محمد محمدی با تسلط کامل بر متون تخصصی باستان‌شناسی و تاریخ هنر، توانسته مفاهیم عمیق و دقیق این کتاب را به زبانی روان و قابل‌درک برای خواننده‌ی فارسی‌زبان ترجمه کند. از منظر فنی و ساختاری، این کتاب با قطع وزیری، که انتخابی هوشمندانه برای آثار پژوهشی و هنری محسوب می‌شود، طراحی شده تا هم در کتابخانه‌های دانشگاهی و هم در مجموعه‌های شخصی هنرمندان و پژوهشگران جایگاهی شایسته داشته باشد. جلد شومیز با کیفیت و طراحی هنرمندانه و چشم‌ نواز، ضمن ایجاد جلوه‌ای شکیل و متناسب با محتوای نفیس کتاب، به نگهداری آسان و استفاده‌ی مکرر از آن کمک می‌کند. کاغذ تحریر مرغوب و با دوام به کار رفته در این اثر، تجربه‌ی خواندنی لذت‌بخش را فراهم می‌آورد و کیفیت چاپ تصاویر، نقش‌برجسته‌ها و نمونه‌های هنری را به بهترین شکل ممکن تضمین می‌کند.

تعداد ۲۰۰ صفحه‌ی این کتاب که هر یک با دقتی ستودنی و عشق به هنر و تاریخ تنظیم و ویرایش شده، گنجینه‌ای غنی از تحلیل‌های عمیق، تصاویر گویا و اسناد ارزشمند از هنر سغدی و خاورزمین را در خود جای داده است.