کتاب رساله کنترپوان (نشر سوره مهر )

کتاب رساله کنترپوان اثر لوئیجی کروبینی

کنترپوان، به عنوان یکی از ارکان بنیادین و پیچیده‌ترین شاخه‌های تئوری موسیقی، همواره نقشی تعیین‌کننده در خلق آثار چندصدایی و پلی‌فونیک ایفا کرده است. درک این علم که به بررسی روابط میان خطوط ملودیک مستقل و هم‌آوای آن‌ها می‌پردازد، نه تنها برای آهنگسازان و نظریه‌پردازان، بلکه برای هر نوازنده و پژوهشگر موسیقی که به دنبال درکی عمیق‌تر از ساختار و بافت آثار کلاسیک و مدرن است، ضرورتی اجتناب‌ناپذیر محسوب میشود.

کتابی که پیش روی شماست، با عنوان «رساله کنترپوان»، یکی از ارزشمندترین، معتبرترین و ماندگارترین آثار در این حوزه به شمار می‌رود که توسط لوئیجی کروبینی، مولف بزرگ، آهنگساز و نظریه‌پرداز برجسته‌ی ایتالیاییِ اواخر قرن هجدهم و اوایل قرن نوزدهم، به رشته‌ی تحریر درآمده است. این اثر گران‌قدر که با برگردانی دقیق، علمی و روانِ محسن الهامیان، مترجم توانا و مسلط به موسیقی و زبان‌های خارجی، به زبان فارسی در دسترس علاقه‌مندان قرار گرفته، توسط انتشارات سوره مهر، وابسته به حوزه هنری، به عنوان ناشر معتبر و خوش‌نام در عرصه‌ی نشر آثار هنری و آموزشی، به زیور طبع آراسته شده است.

آنچه این کتاب را از سایر آثار مشابه متمایز می‌سازد، رویکرد سیستماتیک، گام‌به‌گام و آموزشی کروبینی به مقوله‌ی کنترپوان است. او که یکی از تأثیرگذارترین معلمان موسیقی در تاریخ به شمار می‌رود، این رساله را نه صرفاً به عنوان یک نظریه‌ی انتزاعی، بلکه به عنوان راهنمایی عملی و کارآمد برای هنرجویانی نوشته که در مسیر دشوار و شیرین آهنگ سازی و درک موسیقی چندصدایی گام برمی‌دارند. این اثر که اعتبار و ارزش خود را در طول بیش از دو قرن حفظ کرده است، برای دانشجویان موسیقی در مقاطع مختلف، به ویژه رشته‌های آهنگ سازی و تئوری موسیقی، منبعی بس ارزشمند محسوب می‌شود و به آنان می‌آموزد که چگونه از اصول کنترپوان در عمل و در فرآیند خلق آثار موسیقایی بهره ببرند.

نقش مترجم در این میان بسیار تعیین‌کننده است؛ محسن الهامیان با تسلط کامل بر هر دو زبان مبدأ و مقصد و آگاهی عمیق از اصطلاحات تخصصی موسیقی، توانسته مفاهیم عمیق و دقیق این کتاب را به زبانی روان، شیوا و کاملاً قابل‌درک برای خواننده‌ی فارسی‌زبان ترجمه کند تا هیچ مانعی در راه بهره‌مندی از این منبع غنی وجود نداشته باشد. از منظر فنی و ساختاری، این کتاب با قطع وزیری، که انتخابی هوشمندانه برای آثار تخصصی و مرجع محسوب می‌شود، طراحی شده تا هم در کتابخانه‌های دانشگاهی و هم در مجموعه‌های شخصی هنرمندان و پژوهشگران جایگاهی شایسته داشته باشد.

جلد شومیز با کیفیت و طراحی ساده و حرفه‌ای، ضمن ایجاد جلوه‌ای شکیل، به نگهداری آسان و استفاده‌ی مکرر از کتاب کمک می‌کند. کاغذ تحریر مرغوب و با دوام به کار رفته در این اثر، تجربه‌ی خواندنی لذت‌بخش و بدون خستگی چشم را برای مخاطب به ارمغان می‌ آورد و کیفیت چاپ مثال‌های نت‌ نویسی و توضیحات تحلیلی را به بهترین شکل ممکن تضمین می‌کند. تعداد ۳۹۲ صفحه‌ی این کتاب که هر یک با دقتی ستودنی و عشق به دانش موسیقی تنظیم و ویرایش شده، گنجینه‌ای غنی از مفاهیم بنیادین کنترپوان، قواعد حرکت صداها، انواع فواصل، تقلید، کانون و اصول آهنگ سازی در سبک‌های مختلف را در خود جای داده است.