کتاب بنکسی (چاپ و نشر نظر)

کتاب بنکسی اثر استفانو آنتونلی، جیانلوکا مارتزیانی

بنکسی؛ نامي كه امروز براي هر علاقمندي به هنر معاصر و فرهنگ شهري، تداعيگر شورشي خاموش، نقدي تند و بياني بيپروا در دل خيابانهاست. او كه هويتش همچنان در هالهاي از رمز و راز باقي مانده، با شابلونهايي سياهوسفيد، ديوارهاي شهرهاي جهان را به بومي براي اعتراض عليه جنگ، سرمايهداري، مصرفگرايي و بيعدالتي تبديل كرده است.

كتاب بنكسي نوشته استفانو آنتونلي و جيانلوكا مارتزياني، با ترجمه روان و دقيق سحر دولتشاهي، دريچه ايست به جهان پررمز و راز اين هنرمند گريزان و جنجالي؛ جهاني كه در آن، هنر از موزهها به خيابانها ميآيد تا با مردمي تراز خويش سخن گويد و مرزهاي تعريف شده زيباييشناسي را در هم شكند. اين كتاب، فراتر از يك مجموعه تصويري از آثار بنكسي، كاوشي است در انديشه و زمينههاي اجتماعي سياسي شكل دهنده به هنر او. آنتونلي و مارتزياني، با نگاهي تحليلي، به بررسي هر اثر از منظر تاريخي، فرهنگي و هنري پرداختهاند و نشان دادهاند كه چگونه بنكسي با بهرهگيري از طنزي تلخ و گزنده، راوي داستانهاي ناگفته شهرهاي مدرن است.

از نقاشي هاي ديوارنگاري او در كرانه غربي تا آثار اعتراض آميزش در غزه، هر قطعه، پيغيست براي به چالش كشيدن حقيقتهاي مسلم انگاشته شده زمانه ما. يكي از نقاط قوت اين اثر، تبيين جايگاه بنكسي در جريان هنر خياباني و گرافيتي است؛ جرياني كه از حاشيه به متن هنر معاصر راه يافته و امروزه به عنوان يكي از تأثيرگذارترين جنبشهاي هنري قرن بيستويكم شناخته ميشود. نويسندگان با دقتي پژوهشي، تأثير بنكسي را بر هنرمندان نسل جديد و نيز واكنش نهادهاي هنري رسمي به پديدهاي كه از قاعدههاي معمول گالريداري و موزهداري سر باز ميزند، به تصوير كشيدهاند. اين كتاب، همچنين به تناقض جذاب بنكسي مي پردازد؛ هنرمندي كه از نظام سرمايهداري انتقاد ميكند، اما آثارش در مزايدههاي ميليوني به فروش ميرسند و موزهها براي نمايش نقاشيهاي ديوارنگاري او، ديوارها را از جاي اصليشان مي كنند.

سحر دولتشاهي، با ترجمهاي شفاف و بيپيرايه، مفاهيم پيچيده و اشارات فرهنگي اين كتاب را براي خواننده فارسي زبان ملموس و گويا ساخته است. او توانسته است لحن انتقادي و در عين حال طنزآميز متن اصلي را به خوبي به زبان فارسي برگرداند و ريتمي جذاب به روايت كتاب ببخشد. ترجمه روان او، مطالعه اين اثر را براي طيف گستردهاي از مخاطبان، از دانشجويان هنر و پژوهشگران فرهنگ شهري تا هر شهروند كنجكاوي كه به دنبال درك پيامهاي پنهان ديوارهاي شهر است، لذتبخش و روشنگر كرده است.

در نهايت، بنكسي كتابي است كه نه تنها به معرفي يكي از اسرارآميزترين چهرههاي هنر معاصر ميپردازد، بلکه خواننده را به بازانديشي در نسبت هنر، سياست و زندگي روزمره دعوت ميكند. اين اثر از انتشارات چاپ و نشر نظر منتشر شده و دريچه ايست به روي دنيايي كه در آن، شابلون و اسپري، فرياد بيصداي اعتراضند و هر خيابان، موزهاي بيديوار. خواندن اين كتاب، تماشاييترين و تأملبرانگيزترين سفريست كه در دل خيابانهاي پرغوغاي شهرهاي مدرن ميتوان داشت.