کتاب رصد خانه خورشیدی نقش رستم ( انتشارات پژوهنده)

کتاب رصد خانه خورشیدی نقش رستم اثر رضا مرادی غیاث آبادی

اثری پژوهشی درباره یکی از جنبه های کمتر شناخته شده محوطه تاریخی نقش رستم است؛ موضوعی که پیوند میان معماری، نجوم، تاریخ و دانش ایرانی را مورد توجه قرار می دهد. رضا مرادی غیاث آبادی در این کتاب با تمرکز بر ساختارها و نشانه های موجود در این محوطه، به بررسی این دیدگاه می پردازد که برخی عناصر معماری و سنگی نقش رستم می توانند در ارتباط با شناخت حرکت خورشید و سنجش زمان مورد مطالعه قرار گیرند.

نقش رستم معمولا با آرامگاه های شاهان هخامنشی، نقش برجسته های ساسانی و اهمیت تاریخی و مذهبی آن شناخته می شود، اما بررسی آن از منظر دانش نجوم و گاهشماری، دریچه ای متفاوت به سوی شناخت این مجموعه می گشاید. در این نگاه، جهت قرارگیری بناها، موقعیت عناصر معماری، تابش نور و حرکت خورشید می توانند موضوع بررسی های دقیق قرار گیرند و اطلاعاتی درباره شیوه نگاه انسان گذشته به زمان، فصل ها و پدیده های آسمانی در اختیار پژوهشگر بگذارند. اهمیت این کتاب تنها در معرفی یک فرضیه یا برداشت تازه از نقش رستم نیست، بلکه در تلاش برای ایجاد ارتباط میان آثار برجای مانده از گذشته و دانش هایی است که در شکل گیری و استفاده از این آثار نقش داشته اند.

مطالعه چنین موضوعی می تواند مخاطب را با جنبه هایی از میراث فرهنگی ایران آشنا کند که در نگاه معمول تاریخی کمتر مورد توجه قرار گرفته اند و زمینه ای برای پرسش درباره دانش نجومی و محاسباتی ایرانیان در دوره های باستان فراهم سازد. این اثر برای علاقه مندان به تاریخ ایران، باستان شناسی، نجوم تاریخی، معماری و میراث فرهنگی می تواند خواندنی و تامل برانگیز باشد.

رصد خانه خورشیدی نقش رستم مخاطب را دعوت می کند تا به یکی از مهم ترین محوطه های تاریخی ایران با نگاهی متفاوت بنگرد و در کنار شکوه آثار سنگی آن، به نشانه هایی از رابطه انسان با آسمان، خورشید و مفهوم زمان نیز توجه کند.