کتاب نسیم بهاری ۶۸ قطعه پیش‌درآمد موسیقی سنتی ایرانی (نشر پارس کتاب)

کتاب نسیم بهاری اثر مهندس شاملو کاربند

موسیقی سنتی ایرانی، چونان چشمه‌ای زلال و بی‌کران، ریشه در اعماق تاریخ و فرهنگ کهن این سرزمین دارد و همواره در گذر روزگار، روح و جان آدمی را نوازش داده است. این هنر والا، آیینه‌ی تمام‌نمای عواطف، اندیشه‌ها و باورهای مردمان این مرز و بوم بوده و از دیرباز تاکنون، نقش بی‌بدیلی در انتقال مفاهیم عرفانی، حماسی و تغزلی ایفا کرده است.

در میان گونه‌های گوناگون این موسیقی، «پیش‌درآمدها» جایگاهی ممتاز و ویژه دارند؛ چراکه نه تنها دروازه‌ی ورود به دستگاه‌ها و آوازهای ایرانی به شمار می‌روند، بلکه به دلیل ساختار ملودیک و ریتمیک منحصربه‌فرد خود، می‌توانند شنونده را به عمق احساسات و درون‌مایه‌های نهفته در هر گوشه و مقام رهنمون سازند. کتاب پیش‌رو، با عنوان «نسیم بهاری»، مجموعه‌ای است گران‌بها مشتمل بر ۶۸ قطعه پیش‌درآمد از موسیقی اصیل سنتی ایرانی که با نگاهی نو و رویکردی کاربردی، گردآوری و تدوین شده است. مؤلف ارجمند، جناب مهندس شاملو کاربند (شاملو کیا)، که سال‌ها در عرصه‌ی موسیقی و هنر ایران زمین تجربه و تخصص اندوخته‌اند، در این اثر کوشیده‌اند تا گنجینه‌ای از نغمه‌های پرمایه و آموزنده را در اختیار هنرجویان، مدرسان و علاقه‌مندان به موسیقی سنتی قرار دهند.

انتخاب قطعات، با دقتی بی‌نظیر و در نظر گرفتن تنوع دستگاه‌ها و آوازهای ردیف دستگاهی ایران صورت گرفته است تا هر هنرجو با هر سطحی از توانایی، بتواند از این منبع فاخر بهره‌ی کافی ببرد. آنچه این کتاب را از سایر آثار مشابه متمایز می‌سازد، توجه خاص به ریتم‌شناسی و ملودی‌پردازی در کنار حفظ اصالت و هویت موسیقیایی هر قطعه است. پیش‌درآمدها، به عنوان یکی از ارکان اصلی فرم‌های موسیقی کلاسیک ایرانی، نیازمند درک دقیقی از روابط نغمات، فواصل و چرخش‌های ملودیک هستند.

مؤلف با درایت کامل، ضمن پایبندی به ریشه‌های سنتی، راهکارهایی عملی برای اجرای روان‌تر و انتقال حسّ عمیق‌ تر این قطعات ارائه داده است. همچنین، نشانه‌گذاری‌های دقیق مربوط به کشش‌ها، تکیه‌ها و تغییرات تمپو، بر غنای آموزشی کتاب افزوده و آن را به مرجعی کارآمد برای کلاس‌های درس و کارگاه‌های موسیقی تبدیل کرده است. از سوی دیگر، موسیقی سنتی ایران، علاوه بر جنبه‌های نظری و عملی، حامل پیام‌های معنوی و روحانی نیز هست.

هر یک از ۶۸ قطعه‌ی این مجموعه، همچون نسیمی خوشبو از بهارستان هنر ایرانی، می‌تواند طراوت و شادابی را به جان مخاطب هدیه کند و او را با فضای ملکوتی دستگاه‌هایی چون شور، ماهور، همایون، سه‌گاه و چهارگاه آشنا سازد. این اثر، نه فقط یک کتاب آموزشی، بلکه سفری دلنشین در پهنه‌ی بی‌نهایت ملودی‌های ماندگار است که با عشق و تعهد فراوان گردآوری شده است. انتشار این مجموعه در قطع رحلی و با جلد شومیز و کاغذ تحریر باکیفیت، نشان از توجه ناشر محترم، انتشارات پارس کتاب، به ارج و قدر این اثر دارد. زبان ساده و روان فارسی، امکان بهره‌مندی طیف گسترده‌ای از مخاطبان، از مبتدی تا پیشرفته، را فراهم ساخته است. تنوع قطعات از لحاظ سطح دشواری، این کتاب را به منبعی همه‌جانبه برای تمرین روزانه و ارتقاء توانایی نوازندگی بدل کرده است.

در پایان، امید است که «نسیم بهاری» پلی باشد میان نسل‌های گذشته و آینده‌ی موسیقی این سرزمین و جرقه‌ای برای علاقه‌ مندان تا بیش از پیش در ژرفای موسیقی سنتی ایرانی غوطه‌ور شوند و این میراث گرانسنگ را پاس بدارند.

مؤلف با نگاهی آینده‌نگرانه، این کتاب را به تمامی عاشقان هنر و موسیقی تقدیم می‌نماید و از خداوند متعال توفیق و سربلندی همگان را در این مسیر پر نغمه و عاطفه خواستار است. طنین هر نت از این مجموعه، یادآور شکوه و عظمت فرهنگی ایران زمین خواهد بود که همچون نسیم بهاری، روح‌افزا و جاودانه است.