کتاب آواهای بازار «مطالعه‌ای بینارشته‌ای بر پدیده‌ی جار-آوا در بازارهای گیلان» (نشر پارت)

کتاب آواهای بازار؛ مطالعه ای بینارشته ای بر پدیده جار-آوا در بازارهای گیلان اثر نرگس ذاکر جعفری و مهدی مختاری

پژوهشی درباره یکی از جلوه های کمتر شناخته شده فرهنگ شنیداری و زندگی اجتماعی در بازارهای گیلان است. پدیده جار-آوا، تنها مجموعه ای از صداها و نداهای فروشندگان نیست، بلکه بخشی از فضای ارتباطی بازار و شیوه ای برای معرفی کالا، جلب توجه، برقراری ارتباط و شکل دادن به تجربه حضور در محیط بازار به شمار می رود. بازار در فرهنگ ایرانی همواره فراتر از محلی برای خرید و فروش بوده است. در چنین فضایی، صداها، حرکت ها، بوها، رنگ ها و تعامل میان افراد، تجربه ای چندلایه و زنده ایجاد می کنند.

آواهای فروشندگان و جارچیان نیز در شکل دادن به این تجربه نقش دارند و می توانند اطلاعاتی درباره زبان، لهجه، موسیقی، اقتصاد، مناسبات اجتماعی و فرهنگ روزمره یک منطقه در اختیار پژوهشگر قرار دهند. مطالعه جار-آوا از این منظر، امکان شناخت بخشی از میراث ناملموس گیلان را فراهم می کند. رویکرد بینارشته ای کتاب سبب می شود این پدیده تنها از یک زاویه بررسی نشود. پیوند میان مطالعات موسیقی، فرهنگ عامه، زبان، مردم شناسی و مطالعات اجتماعی می تواند ابعاد گوناگون آواهای بازار را آشکار کند و نشان دهد که چگونه یک کنش به ظاهر ساده در بستر زندگی روزمره، به پدیده ای فرهنگی و قابل مطالعه تبدیل می شود.

توجه به ویژگی های صوتی و ارتباطی این آواها نیز می تواند به شناخت بهتر ساختارهای شفاهی و شنیداری جامعه کمک کند. «آواهای بازار» برای پژوهشگران حوزه موسیقی، اتنوموزیکولوژی، مردم شناسی، مطالعات فرهنگی، زبان و فرهنگ عامه و همچنین علاقه مندان به تاریخ اجتماعی و میراث ناملموس گیلان، اثری قابل توجه است. این کتاب با تمرکز بر یک پدیده مشخص، دریچه ای به سوی شناخت فرهنگ شنیداری بازارهای گیلان می گشاید و اهمیت ثبت و مطالعه صداهایی را یادآوری می کند که بخشی از هویت روزمره یک جامعه هستند و ممکن است در گذر زمان کم رنگ یا فراموش شوند.