کتاب هنر طراحی اندام با لباس: پرتره مردم در زندگی روزمره (انتشارات یساولی)

کتاب هنر طراحی اندام با لباس: پرتره مردم در زندگی روزمره اثر جیووانی سیواردی

یک بدن برهنه روی کاغذ آوردن، دشوار است اما آموختنی‌ست. اما یک بدن پوشیده؟ با چین‌های پارچه، سایه‌های افتان، دکمه‌های ریز، یقه‌های برگشته و آستین‌های فراخ؟ این نه فقط دشوار که گاه از طراحی برهنه نیز پیچیده‌تر است.

چون در طراحی اندام با لباس، شما نه یک لایه که دو لایه را باید همزمان ببینید و ترسیم کنید: لایه زیرین (بدن و ژست آن) و لایه رویین (پارچه و نحوه نشستنش روی بدن). جیووانی سیواردی، یکی از مشهورترین معلمان طراحی آناتومیک جهان، در کتاب ارزشمند «هنر طراحی اندام با لباس: پرتره مردم در زندگی روزمره» دقیقاً همین هنر ظریف را به شما می‌آموزد؛ هنری که برای تصویرگران، طراحان مد، کاریکاتوریست‌ها و هر هنرمندی که انسان‌های روزمره را می‌کشد، ضروری است.

جیووانی سیواردی (متولد ۱۹۴۷) نقاش و مجسمه‌ساز ایتالیایی است که ده‌ها کتاب مرجع در زمینه طراحی آناتومیک، پرسپکتیو و فیگور نوشته است. کتاب‌های او در سراسر جهان تدریس می‌شوند و به ده‌ها زبان ترجمه شده‌اند. سبک سیواردی، تلفیقی از دقت علمی آناتومی با لطافت هنرمندانه طراحی است. او هرگز تصاویرش را سرد و آزمایشگاهی نمی‌کند، بلکه جان و حرکت را در خطوطش زنده نگه می‌دارد. «هنر طراحی اندام با لباس» نیز از این قاعده مستثنی نیست.

سیواردی در این کتاب ۶۴ صفحه‌ای با قطع رحلی، هنرجو را قدم به قدم با اصول پوشش‌دهی بدن از منظر خط، فرم، سایه و حجم آشنا می‌کند. کتاب با قطع رحلی منتشر شده است. انتخاب قطع رحلی برای این موضوع، هوشمندانه است. چرا که طراحی چین‌های لباس، کشش پارچه روی مفاصل و نحوه افتادن دامن یا شلوار، به فضایی کافی نیاز دارد تا جزئیات دیده شوند.

در قطع رحلی، هر طرح در ابعاد بزرگ و گویا ارائه شده و هنرجو می‌تواند خطوط را به راحتی دنبال کند. کاغذ تحریر و جلد شومیز نیز بر ماهیت تمرینی و کاربردی کتاب تأکید دارند. این کتاب قرار نیست فقط خوانده شود، باید بارها و بارها با آن طراحی کرد. اما محتوای کتاب چیست؟ سیواردی در بخش نخست، مبانی آناتومی پوشیده را توضیح می‌دهد. او تأکید می‌کند که پیش از آنکه بتوانید لباس را درست بکشید، باید بدانید بدن زیر لباس چه فرمی دارد و مفاصل چگونه حرکت می‌کنند.

یک آستین در حالت خمیده آرنج، با آستین در حالت باز فرق دارد. یک دامن وقتی صاحبش ایستاده، با وقتی راه می‌رود تفاوت می‌کند. سیواردی با دیاگرام‌هایی ساده و در عین حال دقیق، این تفاوت‌ها را به تصویر می‌کشد. بخش دوم به انواع چین‌های پارچه اختصاص دارد. شاید باور نکنید اما چین‌های لباس انواع مختلفی دارند: چین‌های کششی (مثلاً روی زانو وقتی نشسته‌اید)، چین‌های فشاری (مثل زیر بغل)، چین‌های افتان (روی ساعد آویزان) و چین‌های تاب خورده (روی شانه). هر یک از این چین‌ها از یک منطق فیزیکی پیروی می‌کنند و سیواردی آن منطق را با مثال‌های روشن توضیح می‌دهد.

پس از آشنایی با مبانی، نوبت به طراحی پرتره مردم در زندگی روزمره می‌رسد. در این بخش، سیواردی صحنه‌هایی از زندگی عادی را انتخاب کرده است: زنی با کت و شلوار اداری در ایستگاه اتوبوس، پسری با هودی در پارک، کارگری با لباس فرم، مادربزرگی با شال و روسری نشسته روی نیمکت. هر صحنه ضمن اینکه یک تمرین طراحی کامل است، روایتی کوچک از زندگی مدرن نیز به تصویر می‌کشد. مهسا تیموری، مترجم کتاب، نقش مهمی در انتقال مفاهیم تخصصی به فارسی داشته است. ترجمه اصطلاحاتی مثل «تنشن لاین‌ها» (خطوط کشش) و «فولد پترن» (الگوی چین) به زبانی روان و قابل فهم، کار دشواری است اما تیموری با موفقیت از پس آن برآمده است. همچنین او معادلات فارسی معادل برای نام پارچه‌ها و لباس‌های مختلف ارائه داده که برای هنرجوی ایرانی بسیار کاربردی است.

«هنر طراحی اندام با لباس» برای چه کسانی نوشته شده؟ برای تصویرگران کتاب کودک که شخصیت‌هایشان باید لباس‌دار باشند. برای طراحان مد که قبل از دوخت لباس، باید آن را روی کاغذ بیاورند. برای کمیک‌استریپ‌کاران که قهرمانانشان در هر پنل لباس متفاوتی می‌پوشند. و برای هر هنرمندی که می‌خواهد نگاهش به انسان‌های اطرافش حتی آنهایی که کت و شلوار پوشیده‌اند عمیق‌تر شود. پس مداد طراحی را بردارید، کتاب را باز کنید و بگذارید سیواردی به شما نشان دهد که لباس، نه پوشاننده بدن که گویای شخصیت و حرکت و زندگی آدم‌هاست. صفحات را ورق بزنید و دنیا را با نگاهی تازه ببینید.