کتاب از طهران تا تهران (جلوه های زندگی، هنر و معماری) (انتشارات یساولی)

کتاب از طهران تا تهران 

تهران امروز، کلان‌شهری شلوغ، آلوده و بی‌هویت به نظر می‌رسد. اما همین شهر، تا کمتر از یک قرن پیش، «طهران» بود: شهری با کوچه‌باغ‌های سرسبز، قنات‌های پرآب، خانه‌های حیاط‌دار با حوض و بید مجنون، و دروازه‌هایی که شبها بسته می‌شدند.

کتاب «از طهران تا تهران (جلوه‌های زندگی، هنر و معماری)» سفری است در زمان برای دیدن این دگردیسی شگفت‌انگیز. این کتاب با همکاری گروهی از نویسندگان، مترجمان و عکاسان از جمله حمیدرضا نوروزی طلب (مؤلف)، دانا غروی (مترجم)، و علی متین و سعید محمودی ازناوه (عکاسان) تدوین شده و نشر یساولی آن را منتشر کرده است.

کتاب با قطع خشتی بزرگ (۲۳×۲۳ سانتی‌متر مربعی) منتشر شده است. جلد سخت همراه با قاب و کاغذ گلاسه با کیفیت بالا، نشان می‌دهند که این کتاب یک اثر هنری و کلکسیونی ارزشمند است. ۲۰۴ صفحه تمام رنگی، شامل عکس‌های تاریخی و معاصر، نقشه‌های قدیمی، و تصاویر مستند از معماری و زندگی در تهران قدیم و جدید است.

دو زبانه بودن (فارسی - انگلیسی) نیز این گنجینه را برای مخاطبان بین‌المللی و ایرانیان خارج از کشور قابل دسترس می‌سازد. حمیدرضا نوروزی طلب، مؤلف اصلی کتاب، پژوهشگر تاریخ و معماری تهران است. او در این کتاب، تهران را نه از پشت میز تحقیق، بلکه از دل اسناد، عکس‌ها و خاطرات بازسازی کرده است. کتاب به چند بخش اصلی تقسیم می‌شود.

بخش اول: طهران قدیم (بررسی جغرافیای تاریخی، هفت دروازه، محله‌های اصلی مثل سنگلج، عودلاجان، بازار، ارگ سلطنتی، و نظام‌آباد).

بخش دوم: زندگی روزمره (بازار و اصناف، قهوه‌خانه‌های سنتی، حمام‌های عمومی، مراسم و آیین‌ها، پوشاک و خوراک).

بخش سوم: معماری (خانه‌های قاجاری با تالارهای آیینه‌کاری، بادگیرها و حیاط مرکزی، مساجد و تکایا، سفارتخانه‌های خارجی و اولین هتل‌ها).

بخش چهارم: گذار به تهران مدرن (دوره پهلوی اول: خیابان‌کشی به سبک اروپایی، ساخت ایستگاه راه‌آهن، ساختمان‌های شهرداری و بانک‌ها، و تخریب بافت تاریخی).

بخش پنجم: تهران امروز (برج‌های بلندمرتبه، بزرگراه‌ها، برج میلاد، و چالش‌های کلان‌شهری). عکس‌های کتاب سهم بزرگی در روایت آن دارند.

علی متین و سعید محمودی ازناوه با نگاهی هنرمندانه و مستند، تصاویری از تهران قدیم (از آرشیوهای تاریخی) و تهران امروز ثبت کرده‌اند. مقایسه عکس‌های یک مکان در دو دوره زمانی (مثلاً میدان توپخانه قدیم و میدان امام خمینی امروز، یا دروازه شمیران قدیم و میدان تجریش امروز) از جذاب‌ترین بخش‌های کتاب است.

ترجمه دانا غروی به انگلیسی روان و دقیق است و اصطلاحات تخصصی تاریخی و معماری به درستی معادل‌یابی شده‌اند. اگر عاشق تهران هستید چه تهرانِ قدیم و خاطره‌انگیز، چه تهرانِ امروز و پر از تضاد این کتاب را از دست ندهید. اگر دانشجوی معماری یا شهرسازی هستید، این کتاب به شما نشان می‌دهد که یک شهر چگونه متحول می‌شود.

اگر در خارج از ایران زندگی می‌کنید و دل تنگ تهرانید، این کتاب خیابان‌ها و کوچه‌هایی را که روزگاری در آنها راه می‌رفتید، پیش چشمتان زنده می‌کند.

نشر یساولی با انتشار این اثر، یک سند ماندگار از هویت شهری تهران ثبت کرده است – از طهرانِ باغ و کوچه تا تهرانِ برج و بزرگراه.