کتاب چشم اندازهای ایران (انتشارات یساولی)

کتاب چشم اندازهای ایران   

چشم انداز یعنی چه؟ یک کوه، یک کویر، یک جنگل، یا یک آسمان پرستاره؟ شاید هم چشم انداز چیزی فراتر از طبیعت باشد؛ شاید نگاه ما به طبیعت است که چشم انداز را می‌سازد. کتاب «چشم اندازهای ایران» تلاشی است برای ثبت همین نگاه‌ها.

این کتاب حاصل همکاری سه نویسنده و پژوهشگر برجسته محمدعلی صادقی، آیدین آغداشلو و مسعود معصومی – با عکاسی نیکول فریدنی است. سیمین‌دخت سید فتاح ترجمه انگلیسی کتاب را انجام داده و نشر یساولی آن را منتشر کرده است. کتاب با قطع بیاضی (افقی، حدود ۲۲×۲۸ سانتی‌متر) منتشر شده است. قطع بیاضی برای نمایش چشم اندازهای افقی و وسیع کویر، کوه و دشت، ابعاد ایده‌آلی دارد.

جلد سخت همراه با قاب و کاغذ گلاسه با کیفیت بالا، کتاب را به یک اثر هنری و کلکسیونی نفیس تبدیل کرده است. ۱۳۶ صفحه تمام رنگی، هر صفحه شامل عکسی از نیکول فریدنی و متنی از یکی از سه نویسنده است. دو زبانه بودن (فارسی - انگلیسی) نیز این گنجینه را برای مخاطبان بین‌المللی قابل دسترس ساخته است. محمدعلی صادقی، نویسنده و پژوهشگر حوزه فرهنگ و هنر ایران، در مقالات خود به وجوه نمادین و اسطوره‌ای چشم اندازهای ایران می‌پردازد.

او نشان می‌دهد که چگونه کوه دماوند، کویر لوت، جنگل‌های هیرکانی و خلیج فارس در اسطوره‌ها و باورهای ایرانی ریشه دوانده‌اند. آیدین آغداشلو، هنرمند نقاش، گرافیست و منتقد هنری برجسته ایران، با نگاهی شخصی و تأمل‌برانگیز از تجربه‌های خود در مواجهه با چشم اندازهای ایران می‌نویسد. مقالات او آمیزه‌ای است از خاطره، تحلیل هنری و فلسفه. او از رابطه نقاشی ایرانی با طبیعت می‌گوید، از اینکه چرا نگارگران ایرانی کمتر به «چشم انداز» به معنای رئالیستی غربی آن توجه داشتند و بیشتر به «منظره ذهنی» بها می‌دادند.

مسعود معصومی، نویسنده و پژوهشگر، با نگاهی علمی و مستند، به جغرافیا، زمین‌شناسی و بوم‌شناسی چشم اندازهای ایران می‌پردازد. مقالات او اطلاعات دقیقی از ارتفاع قله‌ها، وسعت کویرها، عمق دریاچه‌ها و تنوع زیستی ایران ارائه می‌دهد، اما در عین حال خشک و آکادمیک نیست. نیکول فریدنی، عکاس کتاب، با نگاهی هنرمندانه و صبورانه، چهل‌وچند چشم انداز از سراسر ایران ثبت کرده است.

برخی از عکس‌های کتاب: طلوع آفتاب از فراز دماوند، غروب آفتاب در کویر لوت با آسمانی سرخ از غبار، مه صبحگاهی بر فراز جنگل‌های ابر، انعکاس کوه در آب زلال یکی از چشمه‌های شمال، و کویر شب با کهکشانی آشکار. ترجمه سیمین‌دخت سید فتاح به انگلیسی روان و دقیق است و توانسته لحن متفاوت هر سه نویسنده را به خوبی منتقل کند.

اگر عاشق طبیعت ایران هستید، اگر به دنبال کتابی نفیس برای هدیه به دوست یا همکار خارجی خود می‌گردید، یا اگر می‌خواهید ایران را از چشم سه نویسنده بزرگ و یک عکاس هنرمند ببینید، چشم اندازهای ایران انتخابی بی‌نظیر است.

نشر یساولی با انتشار این اثر، نشان داده که کتاب می‌تواند هم نفیس باشد، هم عمیق، هم هنری و هم علمی.