کتاب گل و بلبل (گزیده 12 قرن شعر ایرانی) (انتشارات یساولی)

کتاب گل و بلبل (گزیده 12 قرن شعر ایرانی) خوشنویس: کاوه اخوین 

«گل و بلبل (گزیده ۱۲ قرن شعر ایرانی)» سفری است شاعرانه در طول دوازده قرن ادبیات فارسی، از رودکی سمرقندی تا شاعران معاصر. این کتاب با قطع رقعی، جلد سخت و کاغذ گلاسه، همچون باغی است که در آن، از هر گلستانی گلی چیده شده تا عطر شعر فارسی در دو زبان فارسی و آلمانی بپیچد.

نام «گل و بلبل» که خود یکی از نمادهای همیشگی شعر فارسی است گل نماد معشوق و زیبایی، بلبل نماد عاشق و شوریده – به درستی معرف محتوای این کتاب است: مجموعه‌ای از عاشقانه‌ترین، عارفانه‌ترین و زیباترین اشعار فارسی در طول تاریخ. پوران‌دخت پیرایش، مترجم این اثر، بار دیگر توانایی خود را در ترجمه شعر فارسی به آلمانی به نمایش گذاشته است. او پیش از این نیز ترجمه‌ای از رباعیات خیام به آلمانی ارائه کرده بود.

در این کتاب، پیرایش کار دشوارتری را پیش گرفته است: ترجمه گزیده‌ای از شعر فارسی در دوازده قرن، از قرن چهارم (رودکی، فردوسی، عنصری) تا قرن پانزدهم (صائب تبریزی، بیدل دهلوی) و حتی شاعران معاصر مانند شهریار و شاملو. تنوع سبکی از حماسه فردوسی تا غزل حافظ و عرفان مولانا و خیام و سعدی – هر کدام وزن و قافیه و فضای خاص خود را دارند و ترجمه همه آن‌ها به یک زبان خارجی، نیازمند دانش زبانی عمیق و حساسیت شاعرانه بالایی است.

پیرایش از عهده این کار برآمده و ترجمه‌ای روان و در عین حال وفادار به اصل ارائه داده است. کاوه اخوین، خوشنویس این کتاب، نامی آشنا برای دوستداران خوشنویسی معاصر ایران است. او اشعار فارسی را با خط نستعلیق چنان زیبا و سنجیده رقم زده که گویی هر بیت، قالبی است برای رقص حروف. فضای باز و خوانای کار اخوین، لذت خواندن شعر فارسی را دوچندان کرده است. در این کتاب، شعر فارسی در سمت راست و ترجمه آلمانی در سمت چپ (یا روبروی آن) قرار گرفته است.

خوشنویسی اخوین در سمت فارسی چنان چشمنواز است که خواننده پیش از خواندن معنی، با چشم خود شعر را می‌نوشد. زبان فارسی-آلمانی این کتاب، آن را به ابزاری ارزشمند برای معرفی شعر فارسی به مخاطب آلمانی‌زبان تبدیل کرده است. آلمانی‌زبانان (در آلمان، اتریش، سوئیس و دیگر کشورها) یکی از مشتاق‌ترین مخاطبان شعر و عرفان شرقی در غرب هستند. مولانا و حافظ و خیام در جهان آلمانی‌زبان طرفداران بسیاری دارند.

این کتاب با ارائه گزیده‌ای وسیع از دوازده قرن شعر فارسی، فرصتی فراهم می‌کند تا خواننده آلمانی‌زبان تصویر کامل‌تری از شعر ایران به دست آورد؛ نه فقط حافظ و مولانا، بلکه رودکی، فردوسی، سعدی، عطار، نظامی، خیام، جامی، صائب و دیگران. انتخاب عنوان «گل و بلبل» نیز هوشمندانه است. این عنوان هم برای مخاطب ایرانی آشنا و نوستالژیک است و هم برای مخاطب آلمانی که با فرهنگ گل و بلبل در ادبیات فارسی آشنایی دارد (یا به سرعت آن را درک می‌کند)، جذاب و رمزآلود است. ۱۹۶ صفحه کاغذ گلاسه و جلد سخت، این کتاب را به هدیه‌ای ارزشمند برای ایرانیان مقیم آلمان، دانشجویان آلمانی زبان ایران‌شناسی، و تمام دوستداران شعر فارسی در جهان آلمانی‌زبان تبدیل کرده است.

«گل و بلبل» برای چه کسانی است؟ برای ایرانیانی که می‌خواهند گنجینه شعر فارسی را به دوستان آلمانی خود هدیه دهند، برای دانشجویان و پژوهشگران ادبیات تطبیقی، برای آلمانی‌زبانانی که به دنبال یک دوره فشرده و زیبا از شعر فارسی هستند، و برای هر عاشق شعری که می‌خواهد بداند در طول دوازده قرن، ایرانیان چه سروده‌اند و چگونه زیسته‌اند.