کتاب گزیده اشعار مثنوی معنوی و شمس تبریزی جیبی تحریر (انتشارات یساولی)

کتاب گزیده اشعار مثنوی معنوی و شمس تبریزی خوشنویس: محمود نامجو

گزیده اشعار مثنوی معنوی و شمس تبریزی» با خوشنویسی محمود نامجو، دریچه‌ای است کوچک اما روشن به سوی بی‌کرانگی عرفان مولانا جلال‌الدین محمد بلخی. این کتاب با قطع جیبی، جلد سخت و کاغذ تحریر، آنقدر ظریف و سبک است که به راحتی در جیب کت، کیف دستی یا کوله‌پشتی سفر جا می‌گیرد؛ اما چنان پرمایه و عمیق است که می‌تواند سال‌ها همراه و همدم تو باشد.

قطع جیبی برای مولانا انتخابی هوشمندانه است: شعر مولانا دریایی است بی‌کران، اما این کتاب، قطراتی برگزیده از آن دریاست که می‌توانی در هر لحظه و هر مکان، با خود حمل کنی و بنوشی. مولانا جلال‌الدین محمد بلخی، بی‌گمان بزرگ‌ترین شاعر عرفانی جهان به شمار می‌رود.

«مثنوی معنوی» او که به «قرآن فارسی» شهرت یافته، شش دفتر و بیش از ۲۵ هزار بیت است و «دیوان شمس تبریزی» نیز شامل حدود ۴۰ هزار بیت غزل و رباعی. این کتاب، گزیده‌ای است از هر دو گنجینه: برگزیده‌ای از داستان‌ها و پندهای مثنوی معنوی (مانند داستان «شنیدن نی»، «پیر چنگی»، «فیل در خانه تاریک»، «طوطی و بازرگان» و…) و برگزیده‌ای از غزل‌های آتشین دیوان شمس (با آن ترکیب‌های بدیع و شوریدگی عاشقانه). این انتخاب هوشمندانه، به خواننده اجازه می‌دهد تا هم با جنبه تعلیمی روایی مثنوی آشنا شود و هم با جنبه شورمند و غنایی غزل‌های شمس.

محمود نامجو، خوشنویس این اثر، از هنرمندان توانای عرصه خوشنویسی معاصر ایران است. او اشعار برگزیده مولانا را با خط نستعلیق چنان دلنشین و خوانا نوشته که گویی هر حرف، نوایی از نی‌نای مولاناست. کشیدگی‌های نرم و سنجیده حروف، فراز و نشیب‌های موزون کلمات، و نقطه‌هایی که چون قطرات اشک شوق بر صفحه نشسته‌اند – همه و همه در خدمت انتقال آن حس عرفانی، آن «بشنو این نی چون حکایت می‌کند»، آن «بازآی بازآی هر آنچه هستی بازآی» هستند. نامجو با تسلط کامل بر قلم و ترکیب‌بندی، توانسته در این قطع کوچک، هم زیبایی را حفظ کند و هم خوانایی را.

هر صفحه، دعوتی است به سماعی آرام اما ژرف. یکی از ویژگی‌های برجسته این کتاب، استفاده از کاغذ تحریر است. برخلاف بسیاری از کتاب‌های نفیس امروزی که از کاغذ گلاسه سنگین و براق استفاده می‌کنند، این کتاب با کاغذ تحریر چاپ شده است. کاغذ تحریر، همان کاغذ ساده و گرم و لطیف کتاب‌های قدیمی است. وقتی این کتاب را ورق می‌زنی، صدای خش‌خش کاغذ را می‌شنوی، بافت آن را زیر انگشتانت حس می‌کنی، و انگار نه یک کتاب مدرن، که یک نسخه خطی قدیمی را در دست داری – حال و هوایی که با عرفان کهن مولانا همخوانی شگفت‌انگیزی دارد.

کاغذ تحریر همچنین سبک‌تر از گلاسه است؛ برای یک کتاب جیبی که قرار است همیشه همراه تو باشد، این ویژگی بسیار مهم است. زبان فارسی این اشعار، بی‌نیاز از ترجمه است. مولانا را باید به فارسی خواند؛ همان زبانی که مولانا هفتصد سال پیش با آن «بشنو از نی چون حکایت می‌کند» را زمزمه کرده است. «آن یکی هلوی تنک را پاره‌ای»، «چون جهان افزون همی گردد ز ما»، «بازآی بازآی هر آنچه هستی بازآی» – این اشعار را هر ایرانی، از پیر و جوان، بی‌واسطه حس می‌کند و با آن می‌گرید و می‌رقصد.

۲۵۶ صفحه کاغذ تحریر با جلد سخت، گزیده‌ای غنی از مثنوی و شمس را در خود جای داده است. جلد سخت نیز از این همراه همیشگی محافظت می‌کند تا سال‌ها در سفرها و جا‌به‌جایی‌ها، سالم و زیبا باقی بماند. «گزیده اشعار مثنوی معنوی و شمس تبریزی» برای چه کسانی است؟ برای مسافری که در جاده‌ها دنبال همدمی روحانی می‌گردد، برای دانشجویی که می‌خواهد مولانا را همیشه در کیفش داشته باشد، برای کارمندی که در لحظات کوتاه استراحت به دنبال آرامش معنوی است، برای هدیه‌ای کوچک اما ارزشمند به دوستان و عزیزان، و برای هر کسی که باور دارد یک بیت مولانا می‌تواند در یک دقیقه، دنیایی از عشق و معرفت را در دلت بریزد.