کتاب عکاسی مقدماتی (نشر کتاب پرگار)

کتاب عکاسی مقدماتی اثر  اسماعیل عباسی 

هر سفری با یک قدم اول آغاز میشود، و دنیای شگفت انگیز عکاسی نیز از همین قاعده مستثنا نیست. شاید دوربینی در کشوی میزتان خاک میخورد، یا شاید تازه قصد دارید اولین دوربین خود را تهیه کنید. در هر صورت، آنچه بیش از هر چیز به آن نیاز دارید، منبعی است که بدون پیچیده گویی و اداهای روشنفکرانه، شما را از صفر تا نقطهٔ اعتمادبه نفس در گرفتن یک کادر درست همراهی کند.

کتاب پیش رو با عنوان «عکاسی مقدماتی» تألیف اسماعیل عباسی، دقیقاً همان همدم بی ریا و پرمغزی است که منتظرش بودید. این اثر که بدون حضور مترجم و به قلم یک عکاس و مدرس باتجربهٔ ایرانی نوشته شده، توسط انتشارات کتاب پرگار در قطع وزیری، با جلد شومیز و کاغذ تحریر منتشر شده است. چهارمین نوبت چاپ این کتاب با ۱۴۴ صفحه محتوای فشرده و گام به گام، گواه روشنی بر اعتماد جامعهٔ عکاسی ایران به این منبع ارزشمند است.

اما چه چیزی «عکاسی مقدماتی» اسماعیل عباسی را از ده ها کتاب مشابه در بازار متمایز میکند؟ پاسخ در رویکرد «زبان مادری» و «تمرینمحور» آن نهفته است. بسیاری از منابع آموزشی عکاسی به زبان فارسی یا ترجمه ای سرد و ماشینی از کتاب های انگلیسی هستند، یا چنان با اصطلاحات فنی انگلیسی (مثل آیزو، شاتِر اسپید، اَپرچر) آمیخته شدهاند که هنرجوی مبتدی را سردرگم میکنند.

عباسی در این کتاب با زبانی ساده، روان و فارغ از تکبر علمی، مفاهیم پایه ای را با مثال های ملموس و ارجاع به تجربهٔ روزمرهٔ عکاس ایرانی توضیح میدهد. او به خوبی میداند که یک هنرجو در اولین جلسه عکاسی چه سوال هایی در ذهن دارد: «دیافراگم یعنی چه و چرا باید آن را تغییر دهم؟»، «سرعت شاتر چطور حرکت را منجمد یا محو میکند؟»، «ایزو چیست و چه ربطی به نویز عکس دارد؟»، «فوکوس خودکار چه زمانی به من خیانت میکند؟» و مهمتر از همه: «چطور این سه عنصر (مثلث نوردهی) را با هم هماهنگ کنم تا عکسی که میبینم همان چیزی باشد که میگیرم؟» 

ساختار کتاب به گونه ای طراحی شده که خواننده هیچگاه احساس غرق شدن در اطلاعات پیدا نمیکند. هر فصل شامل بخشهای زیر است: توضیح مفهومی یک پارامتر کلیدی، نمایش تصویری تفاوت تنظیمات مختلف با عکسهای نمونه، تمرین عملی پیشنهادی برای همان هفته، و در نهایت یک خلاصهٔ یکپارچه. این روش تدریجی و کاربردی سبب شده است که «عکاسی مقدماتی» نه فقط یک کتاب خواندنی، بلکه یک کارگاه آموزشی قابل حمل باشد.

هنرجو میتواند دوربین خود را کنار کتاب بگذارد، هر فصل را بخواند، بلافاصله تمرین کند، و اشکالات کار خود را با مثال های کتاب مقایسه نماید. یکی از نقاط قوت برجستهٔ این کتاب، توجه ویژه به عکاسی با دوربین های دیجیتالِ رایج در بازار ایران (از دوربینهای کامپکت و بدون آینه تا دوربین های DSLR سطح پایه) و نیز نکات مربوط به عکاسی با گوشی هوشمند است.

عباسی با درک واقعیت های اقتصادی و تجهیزاتی مخاطب ایرانی، هیچگاه خواننده را به داشتن گرانترین لنزها یا فلاش های حرفه ای تشویق نمیکند. در عوض، به او یاد میدهد چگونه با همان تجهیزات موجود حتی با یک گوشی ساده  ترکیب بندی قوی، نوردهی مناسب و کادربندی اصولی داشته باشد. مباحثی همچون قانون یک سوم، خطوط پیشرو، قاب بندی در قاب، خواندن هیستوگرام، و درک نورسنجی نقطه ای و ماتریسی، همگی با مثال هایی از صحنه های عکاسی آشنا (چهره، طبیعت، معماری شهری ایران، طبیعت بیجان) آموزش داده شده است.

نکتهٔ دیگر، توجه کتاب به پس‌پردازش پایه و مدیریت فایل های عکاسی است. برخلاف بسیاری از کتاب های مقدماتی که پس از آموزش گرفتن عکس، کار را تمام شده تلقی میکنند، عباسی یک فصل مجزا به آشنایی با نرم افزارهای ویرایش رایگان، اصول برش و صاف کردن افق، تنظیم سفیدی، و افزایش وضوح اختصاص داده است.

همچنین راهنمایی هایی برای آرشیو کردن، نامگذاری و پشتیبانگیری از عکس ها ارائه شده که برای یک عکاس تازه کار بسیار حیاتی است. چه دانشجوی رشتهٔ گرافیک، عکاسی یا هنرهای تجسمی باشید، چه کارمند یا بازنشسته ای که عکاسی را به عنوان سرگرمی جدی دنبال میکنید، یا پدر و مادری که میخواهد از لحظات فرزندش عکس های به یادماندنی ثبت کند.

«عکاسی مقدماتی» نوشتهٔ اسماعیل عباسی همان الفبای رنگ ها، نورها و قاب هایی است که همیشه به آن نیاز داشتید. پس از خواندن این ۱۴۴ صفحه، دیگر آن احساس ترس و گیجی هنگام دست گرفتن دوربین را تجربه نخواهید کرد. در عوض، با اعتمادبه نفس شاتر را فشار خواهید داد، چون میدانید دقیقاً چه کاری انجام میدهید و چرا. و شاید همین نقطهٔ شروع، سرآغاز عشق یک عمرهٔ شما به هنر هشتم باشد.