کتاب ردیف موسیقی دستگاهی ایران (نشر سوره مهر)

کتاب ردیف موسیقی دستگاهی ایران اثر برونونتل

ردیف، به عنوان هسته‌ی مرکزی و ستون فقرات موسیقی دستگاهی ایران، یکی از پیچیده‌ترین، اصیل‌ترین و ارزشمندترین نظام‌های موسیقایی جهان به شمار می‌رود. این گنجینه‌ی بی‌نظیر که شامل مجموعه‌ای از گوشه‌ها، دستگاه‌ها، آوازها و نغمه‌های منظم و سلسله‌وار است، نه تنها مبانی نظری و عملی موسیقی ایرانی را تشکیل می‌ دهد، بلکه آیینه‌ی تمام‌نمای فرهنگ، تاریخ، عرفان و زیبایی‌شناسی ایرانیان در طول قرن‌ هاست. ردیف، حاصل تلاش بی‌وقفه‌ی استادان بزرگ موسیقی ایران از جمله آقا حسین‌قلی، میرزا عبدالله، درویش‌خان و بسیاری دیگر است که این میراث گرانبها را سینه‌به‌سینه و نسل‌به‌نسل به ما منتقل کرده‌اند.

کتابی که پیش روی شماست، با عنوان «ردیف موسیقی دستگاهی ایران»، اثری ارزشمند، جامع و روشنگر است که توسط برونونتل، مولف برجسته، موسیقی‌ شناس و پژوهشگر نام‌آشنای فرانسوی، به رشته‌ی تحریر درآمده است. این کتاب که با ترجمه‌ای دقیق، علمی و روانِ علی شادکام، مترجم توانای حوزه‌ی موسیقی، به زبان فارسی در دسترس مخاطبان قرار گرفته، توسط انتشارات سوره مهر، وابسته به حوزه هنری، به عنوان ناشر معتبر و پیشرو در عرصه‌ی نشر آثار موسیقایی و فرهنگی، به زیور طبع آراسته شده و مرجعی بی‌نظیر برای پژوهشگران، دانشجویان موسیقی، نوازندگان و تمامی علاقه‌مندان به موسیقی دستگاهی ایران محسوب می‌ شود.

آنچه این کتاب را از سایر آثار مشابه متمایز می‌سازد، رویکرد علمی، تحلیلی و مستندنگارانه‌ی برونونتل به مقوله‌ی ردیف است. مؤلف با تکیه بر سال‌ها پژوهش میدانی، مصاحبه با اساتید بزرگ موسیقی ایران و تحلیل دقیق دستگاه‌ها و گوشه‌ها، به بررسی همه‌جانبه‌ی ساختار، مبانی نظری، زیبایی‌شناسی و کارکردهای ردیف موسیقی ایرانی می‌پردازد. وی با زبانی علمی و در عین حال قابل‌ فهم، دستگاه‌های هفت‌گانه (شور، ماهور، همایون، چهارگاه، سه‌گاه، نوا و راست‌پنجگاه) و آوازهای مشتق از آن‌ها را معرفی کرده و روابط درونی، فواصل، گوشه‌ها، تحریرها و ظرایف اجرایی هر یک را تبیین می‌ کند.

نقش مترجم در این میان بسیار حیاتی است؛ علی شادکام با تسلط کامل بر هر دو زبان مبدأ و مقصد و آگاهی عمیق از مفاهیم و اصطلاحات تخصصی موسیقی ایرانی، توانسته مفاهیم دقیق و پیچیده‌ی این کتاب را به زبانی روان، دقیق و کاملاً قابل‌درک برای خواننده‌ی فارسی‌زبان ترجمه کند. از منظر فنی و ساختاری، این کتاب با قطع وزیری، که انتخابی هوشمندانه برای آثار تخصصی و مرجع محسوب می‌شود، طراحی شده تا هم در کتابخانه‌های دانشگاهی و هم در مجموعه‌های شخصی هنرمندان و پژوهشگران جایگاهی شایسته داشته باشد. جلد شومیز با کیفیت و طراحی هنرمندانه و تأمل‌برانگیز، ضمن ایجاد جلوه‌ای شکیل، به نگهداری آسان و استفاده‌ی مکرر از کتاب کمک می‌کند.

کاغذ تحریر مرغوب و با دوام به کار رفته در این اثر، تجربه‌ی خواندنی لذت‌بخش را فراهم می‌آورد و کیفیت چاپ مثال‌های نت‌نویسی و تحلیل‌های موسیقایی را به بهترین شکل ممکن تضمین می‌کند. تعداد ۳۲۸ صفحه‌ی این کتاب که هر یک با دقتی ستودنی و عشق به موسیقی ایرانی تنظیم و ویرایش شده، گنجینه‌ای غنی از تحلیل‌های عمیق، مثال‌های نت‌نویسی، تصاویر و مستندات ارزشمند از ردیف موسیقی دستگاهی ایران را در خود جای داده است.