کتاب مفهوم بند درموسیقی کردهای مکریان (نشر سوره مهر )

کتاب مفهوم بند درموسیقی کردهای مکریان اثر کژوان ضیاءالدینی

موسیقی کردی، به عنوان یکی از غنی‌ترین، متنوع‌ترین و تأثیرگذارترین شاخه‌های موسیقی فولکلوریک ایران، همواره جایگاهی ویژه در میان پژوهشگران، موسیقی‌شناسان و هنرمندان داشته است. این موسیقی که ریشه در اعماق تاریخ، فرهنگ، آیین‌ها، حماسه‌ها و زندگی روزمره‌ی مردمان کرد دارد، با تنوع بی‌نظیر ملودی‌ها، ریتم‌ها، مقام‌ها و سازهای خود، جهانی از معنا و احساس را در خود جای داده است.

از میان مناطق مختلف کردنشین، موسیقی کردهای مکریان به دلیل ویژگی‌های منحصربه‌فرد و تأثیرگذاری عمیق‌اش بر سایر مناطق، همواره مورد توجه خاص بوده است. یکی از مفاهیم بنیادین و کلیدی در این موسیقی، مفهوم «بند» است که درک آن برای شناخت عمیق ساختار، زیبایی‌شناسی و کارکردهای موسیقی مکریان ضرورتی اجتناب‌ ناپذیر محسوب می‌شود.

کتابی که پیش روی شماست، با عنوان «مفهوم بند در موسیقی کردهای مکریان»، اثری ارزشمند، دقیق و روشنگر است که توسط کژوان ضیاءالدینی، مولف برجسته، پژوهشگر، نوازنده و مدرس نام‌آشنای موسیقی کردی و ایرانی، به رشته‌ی تحریر درآمده است. این اثر که توسط انتشارات سوره مهر، وابسته به حوزه هنری، به عنوان ناشر معتبر و پیشرو در عرصه‌ی نشر آثار موسیقایی، پژوهشی و فرهنگی، به زیور طبع آراسته شده، مرجعی بی‌ نظیر برای پژوهشگران، دانشجویان موسیقی، علاقه‌مندان به موسیقی اقوام و تمامی کسانی که به دنبال درک عمیق‌تری از موسیقی کردی هستند، محسوب میشود.

آنچه این کتاب را از سایر آثار مشابه متمایز می‌سازد، رویکرد دقیق، تحلیلی و میدانی نویسنده به مفهوم بند در موسیقی مکریان است. کژوان ضیاءالدینی با تکیه بر سال‌ها تجربه‌ی زیستی، پژوهش میدانی در مناطق مکریان، مصاحبه با استادان و خنیاگران کهن‌سال این دیار و همچنین تسلط کامل بر مبانی نظری و عملی موسیقی ایرانی و کردی، به بررسی همه‌جانبه‌ی این مفهوم می‌پردازد. وی با زبانی علمی، دقیق و در عین حال روان و قابل‌فهم، نشان می‌دهد که «بند» نه یک عنصر فرمی صرف، بلکه ساختاری چندلایه و معنادار است که با مفاهیمی چون مقام، گوشه، تحریر، وزن و حتی باورهای عرفانی و اجتماعی مردم مکریان پیوندی ناگسستنی دارد.

مؤلف ضمن معرفی و تحلیل دقیق بندهای مختلف، جایگاه آن‌ها را در ساختار کلی موسیقی مکریان و نسبتشان با سایر دستگاه‌های موسیقی ایرانی تبیین می‌کند. با توجه به اینکه مترجم برای این کتاب ذکر نشده، اثر مستقیماً به زبان فارسیِ علمی، روان و دقیقِ مولف در دسترس مخاطبان قرار گرفته است. از منظر فنی و ساختاری، این کتاب با قطع وزیری، که انتخابی هوشمندانه برای آثار پژوهشی و تخصصی محسوب می‌شود، طراحی شده تا هم در کتابخانه‌های دانشگاهی و هم در مجموعه‌های شخصی پژوهشگران و هنرمندان جایگاهی شایسته داشته باشد. جلد شومیز با کیفیت و طراحی هنرمندانه و متأثر از فرهنگ کردی، ضمن ایجاد جلوه‌ای شکیل، به نگهداری آسان و استفاده‌ی مکرر از کتاب کمک می‌کند.

کاغذ تحریر مرغوب و با دوام به کار رفته در این اثر، تجربه‌ی خواندنی لذت‌بخش و بدون خستگی چشم را فراهم می‌آورد و کیفیت چاپ مثال‌های نت‌نویسی و تحلیل‌های موسیقایی را به بهترین شکل ممکن تضمین می‌کند. تعداد ۱۶۸ صفحه‌ی این کتاب که هر یک با دقتی ستودنی و عشق به موسیقی کردی تنظیم و ویرایش شده، گنجینه‌ای غنی از تحلیل‌های عمیق، نمونه‌های شنیداری، مثال‌های نت‌نویسی و مستندات میدانی را در خود جای داده است.