کتاب مناره های ملکوت: جایگاه فکری و مذهبی مناره در معماری جهان اسلام (نشر مهرستان)

کتاب مناره های ملکوت: جایگاه فکری و مذهبی مناره در معماری جهان اسلام اثر زهرا پورشعبانیان

پژوهشی درباره یکی از شناخته شده ترین عناصر معماری اسلامی است؛ عنصری که در طول تاریخ، تنها بخشی از ساختار مسجد نبوده و در بسیاری از جوامع اسلامی، به نشانه ای از حضور دین، هویت فرهنگی و پیوند میان معماری و معنویت تبدیل شده است. مناره با قامت عمودی و جایگاه ویژه خود در سیمای شهر، همواره نگاه انسان را از فضای زمینی به سوی مفاهیم معنوی و آسمانی معطوف کرده است.

مطالعه مناره، نیازمند توجه همزمان به جنبه های معماری، تاریخی، مذهبی و فکری آن است. شکل، ارتفاع، تناسبات، موقعیت قرارگیری و تزیینات مناره ها در مناطق مختلف جهان اسلام یکسان نبوده و هر دوره و سرزمین، ویژگی های خاص خود را به این عنصر معماری افزوده است. از مناره های ساده و کاربردی گرفته تا بناهای باشکوه و پر تزیین، هر نمونه می تواند بخشی از تاریخ تحول معماری و فرهنگ اسلامی را بازتاب دهد. این کتاب با تمرکز بر جایگاه فکری و مذهبی مناره، زمینه ای برای درک عمیق تر معنای این عنصر در معماری جهان اسلام فراهم می کند.

مناره را می توان در پیوند با مفاهیمی مانند اذان، دعوت، اجتماع، نظم شهری و نمایش هویت دینی بررسی کرد و در کنار آن، به نقش نمادین و زیبایی شناسانه آن نیز توجه داشت. همین چندلایه بودن، مناره را به موضوعی ارزشمند برای مطالعه در حوزه تاریخ هنر، معماری، فرهنگ و اندیشه اسلامی تبدیل کرده است.

مناره های ملکوت برای دانشجویان و پژوهشگران معماری، تاریخ هنر و مطالعات اسلامی و همچنین علاقه مندان به معماری مساجد و بناهای مذهبی، اثری قابل توجه است. این کتاب مخاطب را با نگاهی تحلیلی به سوی عنصری می برد که در طول قرن ها، در شکل دادن به منظر شهرهای اسلامی نقش داشته است؛ عنصری که در کنار کارکرد معماری، حامل مفاهیم فرهنگی و معنوی نیز بوده و همچنان یکی از نشانه های ماندگار معماری جهان اسلام به شمار می آید.