دیوان حافظ با فالنامه جیبی، تحریر، طرح چرم، قابدار (نشر آراز بیکران )

دیوان حافظ با فالنامه خوشنویس مصطفی اشرفی

در گستره‌ی ادبِ فارسی، هیچ‌کس به اندازه‌ی خواجه شمس‌الدین محمد حافظ شیرازی، این غزلسرای بی‌همتای قرن هشتم، نتوانسته است با کلامی چنان دلنشین و عمیق، آیینه‌ی تمام‌نمایِ روحِ ایرانی باشد. حافظ، با سرودن غزل‌هایی که ظاهری عاشقانه و باطنی عرفانی دارند، برای بیش از هفت قرن، همدم و همرازِ ایرانیان بوده و دیوان او، پس از قرآن، بیشترین تأثیر را بر فرهنگِ این سرزمین گذاشته است.

نسخه‌ی نفیسی که هم‌اکنون پیشِ روی شماست، تجلی‌گاهِ این گنجینه‌ی بی‌نظیر است که با خوشنویسی چشمنواز، قطع جیبی و طراحیِ شکیل، تجربه‌ای متفاوت و ماندگار از خوانشِ حافظ را برای مخاطب به ارمغان آورده است. انتشارات آراز بیکران در چاپ ششم از این دیوان حافظ با قطع جیبی و جلد ترمو با طرح چرم که با قابی محافظ و شکیل همراه شده، تمامِ ظرافت و دقتِ خود را به کار گرفته است.

جلدِ چرم‌نمایِ این کتاب، با دوام و زیباییِ بی‌نظیر خود، استحکام و ماندگاریِ آن را برای سال‌ها تضمین می‌کند و قابِ هماهنگ با آن، محافظی مطمئن در برابرِ گردوغبار و آسیب‌های فیزیکی است. قطع جیبی نیز به‌دلیل ابعادِ کوچک و کاربردیِ خود، این کتاب را به همراهی همیشگی و ایده‌آل برای سفر، مطالعه‌ی روزانه و یا هدیه‌ای ارزشمند برای عاشقانِ شعر و ادب تبدیل کرده است. آنچه این نسخه را از هزاران چاپِ دیگر از دیوان حافظ متمایز می‌سازد، خوشنویسی استادانه و چشمنوازِ مصطفی اشرفی است.

این هنرمندِ برجسته‌ی معاصر، با قلمی خوش، دقیق و روح‌بخش، هر غزل از غزل‌های جاودانه‌ی حافظ را چون نگینی بر صفحه‌ی کتاب نشانده است. خطِ زیبا و خوانای این اثر، نه تنها بر جذابیتِ بصریِ کتاب افزوده، بلکه خواننده را به تدبّر و تأمّل بیشتر در ابیاتِ پرمعنا وا می‌دارد و لذتِ خوانش را به تجربه‌ای عمیق و روح‌بخش تبدیل می‌کند. اما آنچه این کتاب را از یک نسخه‌ی صرفاً ادبی فراتر می‌برد، وجود فالنامهی همراه در آن است. برای ایرانیان، فال حافظ نه یک سرگرمی، که آیینی دیرینه و ریشه‌دار در فرهنگ و باورِ جمعی است.

مردمان این سرزمین، از پیر و جوان، در لحظاتِ تردید و دودلی، به دیوان حافظ پناه می‌برند تا از زبانِ این طالع‌بینِ شیرازی، پاسخِ پرسشهای نهفته در دلشان را جویا شوند. فالنامه‌ی مندرج در این کتاب، این آیینِ کهن را به شکلی منظم و کارآمد در دسترس قرار داده و تجربه‌ای صمیمی و معنوی را برای کاربر رقم می‌زند.

تعداد ۵۶۰ صفحه از این کتابِ نفیس، با کاغذ تحریر باکیفیت و مرغوب آماده‌سازی شده است. این کاغذ، با بافتِ طبیعی و ماتِ خود، حسِ اصالت و صمیمیتِ یک کتابِ کلاسیک را به مخاطب منتقل می‌کند و مطالعه‌ی طولانی‌مدتِ غزل‌های حافظ را بدون خستگیِ چشم ممکن می‌سازد. کاغذ تحریر، به‌دلیل عدمِ بازتابِ نور، برای مطالعه در هر شرایطِ نوری مناسب است و تجربه‌ای لذت‌بخش و چشمنواز را هنگام ورق‌زنی برای مخاطب رقم می‌زند. زبان فارسی در این دیوان در اوجِ زیبایی، ایجاز و عمقِ معنایی به کار رفته است.

حافظ با بهره‌گیری از صنایعِ ادبیِ بی‌نظیری چون ایهام، تلمیح، تناسب و استعاره، جهانی از معانیِ چندلایه را در هر بیتِ کوتاه جای داده است. مفاهیمی چون رندی در برابرِ زهدِ ریایی، عشق به عنوانِ طریقتِ حقیقت، می به عنوانِ نمادِ مستیِ الهی، زلفِ یار و خالِ نگار به عنوانِ رمزهای رندانه‌ی عرفانی، همگی در این اشعار چنان ماهرانه به کار رفته‌اند که هر خواننده‌ای، بسته به ظرفیتِ درکِ خود، معنایی تازه از آنها دریافت می‌کند. این ویژگیِ بی‌همتای حافظ است که باعث می‌شود دیوان او نه فقط یک کتاب شعر، که یک فرهنگِ جامعِ انسان‌شناسی، روانشناسیِ اجتماعی و حکمتِ عملیِ ایرانی به شمار آید.

این کتاب نشان می‌دهد که انتشارات آراز بیکران توانسته است با درکِ نیازِ مخاطبِ امروزی، محصولی ارائه دهد که هم از نظرِ محتوا و هم از نظرِ شکل، در اوجِ کیفیت قرار دارد. قابی محافظ که این کتاب را در برگرفته، نیز با طراحیِ هماهنگ با جلدِ ترمو، از آن در برابر گردوغبار و آسیب محافظت کرده و آن را به هدیه‌ای ارزشمند و سرمایه‌ای فرهنگی برای کتابخانه‌ها تبدیل ساخته است.