دیوان حافظ کاغذ تحریر قطع جیبی جلد طرح چرم قابدار (نشر آراز بیکران)

دیوان حافظ خوشنویس مصطفی اشرفی

در میان گنجینه‌های بی‌نظیر ادب پارسی، نام خواجه شمس‌الدین محمد بن بهاءالدین محمد حافظ شیرازی چون درخشان‌ترین ستاره‌ای می‌درخشد که هرگز غروب ندارد. این غزلسرای بزرگ قرن هشتم هجری، با سرودن اشعاری که در ظاهر، حکایتِ عشقِ زمینی و می‌و مستی دارند، اما در باطن، دریایی از معانی عرفانی و انسانی را موج می‌زنند، توانسته است برای بیش از هفت قرن، همدم و همرازِ ایرانیان و فارسی‌زبانان جهان باشد.

نسخه‌ای که هم‌اکنون پیشِ روی شماست، یکی از نفیس‌ترین و شکیل‌ترین چاپ‌های این اثرِ ماندگار است که با طراحیِ بی‌نظیر و هنرِ خوشنویسیِ چشمنواز، تجربه‌ای متفاوت از خوانشِ حافظ را برای مخاطب به ارمغان آورده است. انتشارات آراز بیکران، که در چاپ‌های پیشینِ خود از این دیوان، همواره معیارهای کیفیِ والایی را به نمایش گذاشته، در این چاپ ششم نیز بار دیگر اعتبارِ خود را در عرصه‌ی نشرِ آثارِ کلاسیک به اثبات رسانده است. قطع جیبی این کتاب، که با جلد ترمو با طرح چرم و قابی محافظ و مجلّل همراه شده، آن را به همراهی ایده‌آل برای سفر، مجالسِ انس و یا مطالعه‌ی روزانه تبدیل کرده است.

این طراحیِ شکیل، نه تنها حسِ تعلق به یک اثرِ هنریِ نفیس را در مخاطب برمی‌انگیزد، بلکه استحکام و ماندگاریِ کتاب را برای سال‌ها و حتی دهه‌ها تضمین می‌نماید. آنچه این دیوان را از هزاران نسخه‌ی دیگرِ حافظ متمایز می‌سازد، خوشنویسی استادانه‌ی مصطفی اشرفی است. این هنرمندِ برجسته‌ی معاصر، با قلمِ خوش و دقیقِ خود، هر غزل از غزل‌های حافظ را چون نگینی بر صفحه‌ی کتاب نشانده است. خطِ زیبا و خوانای این اثر، نه تنها بر جذابیتِ بصریِ کتاب افزوده، بلکه خواننده را به تدبّر و تأمّل بیشتر در ابیات وا می‌دارد و لذتِ خوانش را دوچندان می‌کند.

در کنار این هنرنماییِ خوشنویسی، کاغذ تحریرِ مرغوب و باکیفیتی که در ۵۶۰ صفحهی این کتاب به کار رفته، دوام و ماندگاریِ اثر را افزایش داده و از زردی و شکنندگیِ زودهنگامِ صفحات جلوگیری کرده است؛ خصوصیاتی که یک کتابِ کلاسیک و پربسامد مانند دیوان حافظ، به‌شدت به آنها نیازمند است. زبان فارسی در این دیوان در اوجِ زیبایی، ایجاز و عمقِ معنایی به کار رفته است. حافظ با بهره‌گیری از صنایعِ ادبیِ بی‌نظیری چون ایهام، تلمیح، تناسب و استعاره، جهانی از معانیِ چندلایه را در هر بیتِ کوتاه جای داده است.

مفاهیمی چون رندی در برابرِ زهدِ ریایی، عشق به عنوانِ طریقتِ حقیقت، می به عنوانِ نمادِ مستیِ الهی، زلفِ یار و خالِ نگار به عنوانِ رمزهای رندانه‌ی عرفانی، همگی در این اشعار چنان ماهرانه به کار رفته‌اند که هر خواننده‌ای، بسته به ظرفیتِ درکِ خود، معنایی تازه از آنها دریافت می‌کند. این ویژگیِ بی‌همتای حافظ است که باعث می‌شود دیوان او نه فقط یک کتاب شعر، که یک فرهنگِ جامعِ انسان‌شناسی، روانشناسیِ اجتماعی و حکمتِ عملیِ ایرانی به شمار آید.

هر غزل از این مجموعه، چون آیینه‌ای است که مخاطب در آن، نه تنها تصویرِ شاعرِ شیرازی، بلکه تصویرِ خود را با تمامِ تناقضات، آرزوها و دغدغه‌هایش بازمی‌یابد. نوبت چاپ ششم این کتاب، گواهی صریح و روشن بر استقبالِ بی‌نظیرِ مخاطبان از این چاپِ ویژه است. این استقبال نشان می‌دهد که انتشارات آراز بیکران توانسته است با درکِ نیازِ مخاطبِ امروزیِ ایرانی که در عینِ علاقه به ادبیاتِ کلاسیک، به دنبالِ کتابی با کیفیتِ چاپِ بالا، طراحیِ مدرن و بُعدِ هنری است، محصولی ارائه دهد که هم از نظرِ محتوا و هم از نظرِ شکل، رضایتِ کامل را به ارمغان آورد. جلد ترمو با طرح چرم در کنار قابی که این کتاب را در بر گرفته، علاوه بر زیبایی، جنبه‌ی کاربردیِ قابل‌توجهی نیز دارد و از کتاب در برابرِ گردوغبار و آسیب‌های فیزیکی محافظت می‌کند؛ موضوعی که برای یک کتابِ همراهِ همیشگی، اهمیتی دوچندان دارد.

در نهایت، این دیوان حافظ با قابِ مجلّل و خوشنویسیِ نفیس، یک اثرِ ماندگار و سرمایه‌ای فرهنگی است که می‌تواند بهترین هدیه برای عاشقانِ شعر و ادب باشد. هر بار که این کتاب گشوده می‌شود، بویِ کاغذِ تحریر، لطافتِ قلمِ خوشنویس و آوایِ غزل‌های جاودانه‌ی حافظ، خواننده را به سفری در اعماقِ فرهنگ و هویتِ ایرانی می‌برد.