کتاب دیوان حافظ نشر میردشتی (قطع وزیری،جلد سخت قابدار)

«دیوان حافظ» نفیس حاضر با خط خوش استاد «امیراحمد فلسفی» و مقدمه‌‌‌ای از دکتر «علیقلی محمودی بختیاری» تدوین شده است. این اثر در اندازه‌ی وزیری مهیا شده و با جنس گالینگور، در قابی زیبا و شکیل قرار دارد. آثار نگارگری هنرمندان ارجمند «علیرضا آقامیری» و «امیر طهماسبی» و حاشیه‌ی تذهیب‌کاری اثر «امیرهوشنگ آقامیری» زینت‌بخش این نسخه است. ترجمه‌ی انگلیسی تعدادی از غزلیات برعهده‌ی ماناواز الکساندریان بوده است. در بخشی از مقدمه می‌خوانیم: «سخن راست این است که هیچ‌کس نمی‌داند راز آفرینش چیست چگونه بوده است و چگونه خواهد شد؟ هنر انسان خردمند این است که خود می‌اندیشد راه پیدا می‌کند و این جهان را آنچنان که می‌خواهد می‌سازد و می‌آراید و طرحی تازه و دلخواه می‌افکند. حافظ نمایشنامه و طرحی تازه به کار می‌گیرد و برای برتری انسان بر فرشتگان و نمایش آفرینشی دلخواه می‌سراید: در ازل پرتو حسنت ز تجلی دم زد/ عشق پیدا شد و آتش به همه عالم زد/ جلوه‌ای کرد رخش دید ملک عشق نداشت/ عین آتش شد ازین غیرت و بر آدم زد/ مدعی خواست که آید به تماشاگه راز/ دست غیب آمد و بر سینه‌ نامحرم زد» کتاب حاضر را انتشارات «فرهنگسرای میردشتی» منتشر کرده و در اختیار علاقه‌مندان قرار داده است.

مرا تا عشق تعلیم سخن کرد...

دیوان حافظ مشتمل بر حدود ۵۰۰ غزل به همراه چند قصیده، مثنوی، قطعه و رباعی است. این کتاب یکی از آثار مهم فارسی‌زبان در ادبیات کلاسیک ایران و جهان شناخته می‌شود. این اثر تاکنون بارها به اشکال و شیوه‌های گوناگون به زبان فارسی منتشر شده و علاوه‌بر آن تقریبا به تمام زبان‌های جهان به‌ چاپ رسیده ‌است. مضامین سروده‌های حافظ متفاوت است؛ اما درون‌مایه‌ی اشعار غزل‌هایش با یکدیگر قرابت زیادی دارند. بسیاری از منتقدان، حافظ را نتیجه‌ی تکامل شعر فارسی می‌دانند. در مورد فرم شعر حافظ می‌توان گفت: «غزل حافظ، هم دارای سطوح عاشقانه چون غزل سعدی است، هم دارای سطوح عارفانه چون غزل عطار و مولانا و عراقی و هم از سوی دیگر وظیفه‌ی اصلی قصیده را که مدح است، بر دوش دارد. ازاین‌رو شعر حافظ نماینده‌ی هر سه جریان عمده‌ی شعری قبل از اوست و قهرمان شعر او، هم معبود و هم معشوق و هم ممدوح است.» جالب است بدانید اکنون، بیش از دویست سال از اولین چاپ رسمی این دیوان گذشته‌ است که در فاصله‌ی ۱۲۰۰ تا ۱۲۰۶ ه. ق. در کلکته صورت گرفت.

دیوان حافظ نفیسی که انتشارات فرهنگسرای میردشتی برای ادب‌دوستان فراهم آورده، با خط خوش استاد امیراحمد فلسفی، هنر نگارگری هنرمندان ارجمند علیرضا آقامیری و امیر طهماسبی، تذهیب‌کاری استاد امیرهوشنگ آقامیری و مقدمه‌‌‌ای از دکتر علیقلی محمودی بختیاری سامان یافته است. این اثر در اندازه‌ی وزیری مهیا و با صفحه‌هایی از جنس مرغوب گلاسه، در قابی زیبا و با طراحی منحصربه‌فرد ارائه شده است. در پایان این نسخه، ترجمه‌ی انگلیسی تعدادی از غزلیات آمده که این مهم برعهده‌ی ماناواز الکساندریان بوده است.

بر سر تربت ما چون گذری همت خواه/ که زیارتگه رندان جهان خواهد بود

بسیاری حافظ را بزرگ‌ترین غزل‌سرای شعر فارسی می‌دانند. لقب حافظ از این رو به او داده شده است که وی حافظ قرآن بوده است و تاثیر قرآن را در اشعار او نیز می‌توان دید؛ به طوری‌که بسیاری از ابیات او ترجمان مفاهیم قرآنی است. او در سده‌ی هشتم هجری قمری، برابر با قرن چهاردهم میلادی زندگی‌ می‌کرد. اطلاعات زیادی از تاریخ دقیق تولد و خانواده‌ی او در دست نیست؛ اما بسیاری معتقدند او فرزند خانواد‌ه‌ای بوده است که از نظر مالی در حد متوسط بوده‌اند. او در نوجوانی موفق به حفظ قرآن می‌شود و بعد از آن، در دوره‌ی «شاه اسحاق» به دربار راه پیدا می‌کند. بسیاری معتقدند شاعری شغل اصلی حافظ نبوده است و او از طریق شغل دیگری که احتمالا «دیوانی» بوده، امرارمعاش می‌کرده است. در مورد تاریخ درگذشت او نیز اطلاعاتی در دست نیست؛ اما آمده است: «هنگامی‌که قصد دفن حافظ را داشتند، عده‌ای از متعصبان با استناد به اشعار حافظ درباره‌ی‌ می‌گساری با دفن وی به شیوه‌ی مسلمانان مخالف بودند و در مقابل عده‌ی دیگر وی را فردی مسلمان و معتقد می‌دانستند. قرار شد که از دیوان حافظ فالی بگیرند که این بیت آمد:  قدم دریغ مدار از جنازه‌ی حافظ/ که گرچه غرق گناه است، می‌رود به بهشت. این شعر در بدخواهان شاعر تأثیر بسیاری می‌کند و همه را خاموش می‌کند.»

دکتر علی‌اصغر دادبه، استاد فلسفه‌ی اسلامی و ادبیات عرفانی می‌گوید: «در نگاه حافظ و دیگر فرهیختگان و سخنگویان فرهنگ ایران، کلید گنج سعادت و عدالت، همانا "کم‌آزاری" است؛ و اگر این امر تحقق یابد عدالت، تحقق می‌یابد و با تحقق عدالت، هر کس، چنانکه باید به حق خود می‌رسد. از حق آزادی و انتخاب باور گرفته تا حق مالکیت و سایر حقوق. تاکید حافظ در بیت "دلش به ناله میازار و ختم کن حافظ/ که رستگاری جاوید در کم‌آزاریست" بر این معنا که هرگونه "آزردن"، حتی آزردن دل کسی با ناله و زاری، کم‌آزاری و مردم‌آزاری است و رستگاری جاوید در گرو پرهیز از هرگونه آزردن و آزاردادن است، نشان می‌دهد که دنیای آرمانی حافظ که همانا دنیای آرمانی در فرهنگ ایرانی است، دنیایی است آکنده از عدل و داد و تهی از ظلم و بیداد که در آن هر کس به حق خود می‌رسد. لازمه‌ی کم‌آزاری "مهرورزی" است. اساس فرهنگ ایرانی و فلسفه‌ی ایرانی که فلسفه‌ی اشراقی و عرفانی است، عشق و مهرورزی است؛ عشق، هم بنیاد هستی است، هم ابزار معرفت و هم مادر فضایل. با مهرورزی و عشق می‌توان به معرفت و به کمال رسید. کسی که عاشقی کند و مهر بورزد و به دیگران به چشم مهر بنگرد، مردم‌آزار نیست، "کم‌آزار" است؛ او نسبت به خود و نسبت به دیگران، مهربانانه و مهرورزانه رفتار می‌کند و به فضایلی دست می‌یابد که لازمه‌ی سعادت فرد و جامعه است... در چنین حال و هوایی است که ارزش‌هایی چون نوع‌دوستی و تساهل و تسامح و مدارا و… حاکمیت می‌یابند؛ ارزش‌هایی که جای جای در سخن حافظ شاهد آن توانیم بود، مثل: درخت دوستی بنشان که کام دل به بار آرد/ نهال دشمنی بر کن که رنج بی‌شمار آرد»