کتاب نقاشی ایرانی (انتشارات آبان)

کتاب نقاشی ایرانی اثر شیلا کنبی

هنر نقاشی ایرانی همواره به عنوان یکی از اصیل ترین و پیچیده ترین وجوه تمدن ایران شناخته شده است. نگاه به این هنر نه تنها مستلزم درک زیبایی شناسی فرم و رنگ بلکه نیازمند شناخت بسترهای تاریخی و فرهنگی است که این آثار در آن شکل گرفته اند. کتاب نقاشی ایرانی نوشته شیلا کنبی با ترجمه مهدی حسینی تلاشی است برای ارائه یک روایت منسجم و در عین حال تحلیلی از سیر تحول نگارگری و نقاشی در ایران.

شیلا کنبی به عنوان یکی از پژوهشگران برجسته این حوزه با نگاهی دقیق توانسته است جریان های اصلی هنری را از دوره های پیش از اسلام تا دوران معاصر به خوبی ترسیم کند. ترجمه مهدی حسینی در این میان جایگاهی ویژه دارد زیرا او خود به عنوان یک هنرمند و پژوهشگر نقاشی به خوبی از ظرافت های متنی و تخصصی این اثر آگاه بوده و توانسته است مفاهیم پیچیده هنر شرق را با بیانی شیوا به فارسی برگرداند. این اثر تنها یک کتاب آموزشی نیست بلکه منبعی است که خواننده را با مفاهیم بنیادی مانند جایگاه انسان در هستی نوع نگاه به طبیعت و روایت های اساطیری در سنت نگارگری آشنا می کند.

نویسنده با پرهیز از توصیف های بیهوده به سراغ ریشه های تحول سبک ها می رود و به درستی نشان می دهد که چگونه نقاشی در ایران همواره پیوندی ناگسستنی با ادبیات و عرفان داشته است. انتخاب قطع رقعی برای این اثر از سوی انتشارات آبان تصمیمی هوشمندانه است که دسترسی و مطالعه آن را برای دانشجویان و علاقه مندان تسهیل کرده است. استفاده از کاغذ تحریر نیز با وجود اینکه این کتاب ماهیت هنری دارد انتخاب مناسبی برای این نوع متن های پژوهشی است. کاغذ تحریر به دلیل ماهیت مات و غیر براق خود باعث می شود تمرکز مخاطب به جای جلوه های بصری صرف بر متن و محتوای غنی کتاب متمرکز شود.

این رویکرد به خواننده اجازه می دهد تا با تامل بیشتری به مطالعه تحلیل های تاریخی و سبک شناسی های ارائه شده بپردازد. در نهایت کتاب نقاشی ایرانی اثری است که جای خالی آن در قفسه کتاب های مرجع هنری احساس می شد. مطالعه این کتاب برای کسانی که می خواهند فراتر از نگاه سطحی به سنت های تصویری ایران دست یابند و با سیر تاریخی تحول فرم ها و مفاهیم در این هنر آشنا شوند یک ضرورت است. این اثر نه تنها دریچه ای به سوی تاریخ هنر ایران می گشاید بلکه ابزاری برای نقد و ارزیابی جریان های هنری گذشته و حال در اختیار مخاطب قرار می دهد.