کتاب آیکونوگرافی سکه های ساسانی (نشر پازینه)

کتاب آیکونوگرافی سکه های ساسانی : بررسی شمایل سکه های ساسانی موزه ملک اثر مرضیه بهنامی فر

پژوهشی است که سکه های دوره ساسانی را از زاویه ای فراتر از ارزش اقتصادی آنها بررسی می کند. سکه در تمدن های باستانی، تنها وسیله ای برای مبادله نبوده است؛ بلکه سطحی کوچک برای نمایش قدرت، هویت سیاسی، باورهای دینی و نشانه های فرهنگی به شمار می آمده است. از این رو، مطالعه تصویرها و نمادهای روی سکه ها می تواند راهی برای شناخت جهان فکری و ساختار سیاسی دوره ساسانی باشد. شمایل نگاری به ما امکان می دهد عناصر تصویری یک اثر را شناسایی و معنای آنها را در بستر تاریخی و فرهنگی شان بررسی کنیم.

در سکه های ساسانی، تصویر پادشاه، تاج و پوشش، نمادهای آیینی، آتشدان و دیگر عناصر تصویری، هر یک می توانند حامل معناهایی فراتر از ظاهر خود باشند. شیوه نمایش چهره و اندام شاه، نوع تاج، ترکیب عناصر و حتی نحوه قرار گرفتن نوشته ها در کنار تصویر، بخشی از زبان بصری حکومت ساسانی را شکل می دهد. بررسی این جزئیات می تواند درک دقیق تری از جایگاه شاه، مفهوم فره، باورهای دینی و شیوه نمایش اقتدار سیاسی به دست دهد. تمرکز کتاب بر مجموعه سکه های ساسانی موزه ملک نیز اهمیت ویژه ای دارد.

این مجموعه امکان مطالعه نمونه هایی مشخص و واقعی از میراث مادی ایران باستان را فراهم می کند و سکه ها را به عنوان آثاری تاریخی، هنری و مستند پیش روی مخاطب قرار می دهد. کنار هم قرار گرفتن این نمونه ها می تواند زمینه ای برای مقایسه ویژگی های تصویری و شناخت تحول آنها در دوره های مختلف فراهم کند. «شمایل نگاری سکه های ساسانی» برای علاقه مندان به تاریخ ایران، سکه شناسی، باستان شناسی، هنر ایران باستان و مطالعات نمادشناسی، اثری ارزشمند است.

این کتاب نشان می دهد که حتی کوچک ترین آثار تاریخی نیز می توانند حامل اطلاعات گسترده ای درباره فرهنگ و اندیشه یک تمدن باشند و از طریق تصویر و نماد، بخشی از جهان ساسانی را برای مخاطب امروز بازسازی کنند.