کتاب نقش و رنگ در بقعه شیخ صفی‌الدین اردبیلی (نشر میراث فرهنگی )

کتاب نقش و رنگ در بقعه شیخ صفی‌الدین اردبیلی اثر موسی رجبی اصل

کاشی‌های فیروزه‌ای گنبد الله‌الله، اگر زبان داشتند، شاید از قرن هشتم هجری تا امروز، داستان صفویه را روایت می‌کردند. «نقش و رنگ در بقعه شیخ صفی‌الدین اردبیلی»، نوشته موسی رجبی اصل، پژوهشی است که به سراغ همین زبان بصری رفته است؛ زبانی که در کاشی‌کاری معرق، گچ‌بری، مقرنس و نقوش اسلیمی و ختایی، هویت شیعی و عرفانی این مجموعهٔ جهانی را بازمی‌تاباند.

این کتاب با حمایت سازمان میراث فرهنگی و نشر شیخ صفی‌الدین منتشر شده و در ۱۸۸ صفحه، به تحلیل نقش‌ها و رنگ‌های یکی از مهم‌ترین بناهای تاریخی ایران می‌پردازد . آنچه این اثر را از دیگر پژوهش‌های معماری اسلامی متمایز می‌سازد، تمرکز دقیق آن بر نقوش تزئینی و تنوع رنگ در بقعه است. رجبی اصل در این کتاب، نه تنها به توصیف عناصر بصری می‌پردازد، بلکه نشان می‌دهد که چگونه این نقوش در بستر معماری صفوی، عرفان و هویت شیعی شکل گرفته‌اند.

از نسبت کاشی معرق با هندسه و کتیبه‌نگاری گرفته تا نقش رنگ لاجوردی و فیروزه‌ای در ایجاد فضایی معنوی، همه و همه در این پژوهش بررسی شده‌اند . ساختار کم‌نظیر این بقعه، به گونه‌ای است که الگوی بسیاری از معماران ابنیهٔ ایرانی-اسلامی بوده و هنر و معماری در آن چنان درهم تنیده‌اند که تصور یکی بدون دیگری ممکن نیست . این اثر، پاسخی است به نیاز پژوهشگران تاریخ هنر، معماری اسلامی، مرمت بناهای تاریخی و تمامی کسانی که می‌خواهند فراتر از تماشای سطحی، به درک عمیق‌تری از سازوکار زیبایی‌شناسی در معماری صفوی دست یابند. جلد شومیز این کتاب، آن را برای استفادهٔ مکرر در پژوهش و مطالعه مناسب کرده است.

کاغذ تحریر با کیفیتی مرغوب، بستری مناسب برای چاپ تصاویر و متون علمی فراهم آورده و این کتاب با ۱۸۸ صفحه، گنجینه‌ای است از تحلیل‌ها، نقش‌ها و رنگ‌ها که هر پژوهشگر و دانشجو را در مسیر شناخت این میراث یاری می‌رساند. «نقش و رنگ در بقعه شیخ صفی‌الدین اردبیلی»، فراتر از یک کتاب پژوهشی، دعوتی است به تأمل در پیوند رنگ، نقش و معنا در معماری ایرانی. این کتاب، برای پژوهشگران، دانشجویان، معماران و تمامی علاقه‌مندان به هنرهای سنتی و تاریخ معماری، اثری ارزشمند و مرجع است که می‌تواند جرقه‌ای برای پژوهش‌های تازه و نگاهی نو به جهان نقش و رنگ باشد.

امید که این اثر، راهنمایی روشن‌گر برای نسل‌های امروز و فردای پژوهش‌های معماری ایران باشد و هر بار که گشوده می‌شود، مخاطب را به سفری در دنیای کاشی‌ها، رنگ‌ها و معناها فرا خواند و او را در مسیر پاسداشت این میراث گران‌بها یاری رساند.