کتاب کروکی هایی از معماری ایران ( انتشارات یساولی)

کتاب کروکی هایی از معماری ایران

دیدن ایران از چشم یک معمار خارجی، همیشه جذاب و روشنگر است. اما وقتی آن معمار آلن بایاش باشد، استاد برجسته طراحی و کروکی که سال‌ها در دانشگاه کرنل آمریکا تدریس کرده، این نگاه تبدیل به یک دوره آموزشی فشرده می‌شود.

کتاب «کروکی‌هایی از معماری ایران» حاصل سفرها و کروکی‌های بایاش از بناهای شاخص و کوچه‌بازارهای ایران است. این کتاب با ترجمه کریم امامی، مترجم نامآشنای ایرانی، در دسترس مخاطبان فارسی زبان قرار گرفته و توسط نشر یساولی منتشر شده است. کتاب با قطع رحلی بزرگ،  منتشر شده است.

قطع رحلی برای نمایش کروکی‌های معماری که اغلب پرسپکتیوهای گسترده و جزئیات خطوط را شامل می‌شوند، ابعاد مناسبی فراهم می‌کند. کاغذ گلاسه نیز باعث شده خطوط ظریف مداد و قلم بایاش با بالاترین وضوح ممکن چاپ شوند.

۸۸ صفحه تمام رنگی، هر چند از نظر تعداد صفحه کم است، اما از نظر تراکم بصری و کیفیت، بسیار غنی می‌باشد. جلد شومیز کتاب را سبک و قابل حمل می‌کند. مهم‌ترین ویژگی، دو زبانه بودن (فارسی - انگلیسی) است که این اثر را برای مخاطبان بین‌المللی نیز ارزشمند می‌سازد. ترجمه کریم امامی، یکی از برجسته‌ترین مترجمان حوزه هنر و معماری در ایران، بسیار روان، دقیق و ادبی است. اما محتوای کتاب چیست؟ بایاش در سفر به ایران، از شمال تا جنوب و از شرق تا غرب، بناهای تاریخی و معماری بومی را با مداد و کاغذ ثبت کرده است.

کروکی‌های او به چند دسته تقسیم می‌شوند: مساجد (مسجد امام اصفهان، مسجد شیخ لطف‌الله، مسجد جامع یزد، مسجد کبود تبریز)، مدارس و آرامگاه‌ها (مدرسه چهارباغ، آرامگاه حافظ، آرامگاه فردوسی)، بازارها و کاروانسراها (بازار تبریز، بازار اصفهان، کاروانسرای دیر گچین)، خانه‌های سنتی (خانه بروجردی‌ها در کاشان، خانه لاری‌ها در یزد)، پل‌ها و بناهای آبی (پل خواجو، سی و سه پل، آب انبارهای یزد).

سبک کروکی بایاش منحصربه‌فرد است: او از خطوط سریع و روان با مداد و گاهی قلم استفاده می‌کند. تأکید او نه بر جزئیات اضافی، بلکه بر نسبت‌ها، حجم‌ها و سایه روشن است. هر کروکی معمولاً در کمتر از ۲۰ دقیقه کشیده شده و همین سرعت به آنها طراوت و انرژی خاصی بخشیده است. در کنار هر کروکی، توضیح کوتاهی به دو زبان وجود دارد که مکان، تاریخ و نکته معماری شاخص آن بنا را بیان می‌کند. ارزش آموزشی این کتاب برای دانشجویان معماری بسیار بالاست.

بایاش نشان می‌دهد که چگونه با چند خط ساده می‌توان حجم یک گنبد را القا کرد، یا با چند هاشور جهت‌دار می‌توان عمق یک ایوان را نشان داد. برای معماران حرفه‌ای، این کتاب یادآوری می‌کند که هیچ دوربینی نمی‌تواند جای مداد و کاغذ را برای «فهمیدن» یک فضا بگیرد. و برای هر ایرانی، این کتاب فرصتی است تا معماری غنی کشورش را از چشمان یک استاد خارجی ببیند و به آن افتخار کند. نشر یساولی با انتشار این اثر و همکاری با ترجمه کریم امامی، یک گنجینه ارزشمند از نگاه شرقی-غربی به معماری ایران را به کتابخانه‌های فارسی زبان هدیه کرده است.

اگر به معماری ایران عشق می‌ورزید، اگر دانشجو یا معمار هستید، یا اگر فقط می‌خواهید ایران را به شکلی متفاوت ببینید، کروکی‌هایی از معماری ایران را از دست ندهید.