کتاب نگاهی به برجهای تاریخی ایران ( نشر گویا )

کتاب نگاهی به برجهای تاریخی ایران اثر سروش خدادادی

سرزمین پهناور ایران، به عنوان یکی از کهن ترین تمدنهای جهان، همواره محل تلاقی هنر، معماری و تاریخ بوده است. در میان انبوه آثار تاریخی بهجامانده از گذشتگان، برجها به عنوان نمادهای استوار و چشم اندازهای شهودی، جایگاهی ویژه و رازآلود دارند. این سازه های باشکوه، نه تنها کارکردهای دفاعی، نظامی یا مذهبی داشتند، بلکه هر یک روایتی ناگفته از هویت معماری، باورهای دینی، مناسبات اجتماعی و دانش فنی نیاکانمان را در دل خود نهفته اند.

کتاب پیش رو، با عنوان «نگاهی به برجهای تاریخی ایران»، تلاشی ارزشمند برای گشودن این گنجینه های سنگی و کشف رمزگان پنهان در ساختار این بناهای سترگ است. مؤلف این اثر، سروش خدادادی، با رویکردی پژوهشگرانه و چند رشته ای، مخاطب را در سفری زمانمند از شمال تا جنوب، و از شرق تا غرب ایران همراه می کند. او با بهره گیری از منابع معتبر تاریخی، شواهد باستانشناسی و تحلیل های معماری، پرترهای جامع از برجهای شاخص ایران از جمله برج طغرل، برج آرامگاهی قابوسبنوشمگیر، برجهای آرامگاهی مراغه، میل رادکان و بسیاری دیگر ارائه میدهد.

رویکرد تطبیقی و تحلیلی نویسنده در بررسی این بناها، به خواننده امکان میدهد تا الگوهای مشترک و نیز تفاوت های شگرف در سبک ها، مصالح و کارکردهای معنایی این برجها را در ادوار مختلف تاریخی درک کند. نکته ی حائز اهمیت در این اثر، پرهیز از کلی گویی و ورود به جزئیات عینی و مستند است. هر فصل از کتاب، به یک برج یا گروهی از برجها اختصاص یافته و علاوه بر توصیف هندسی، اقلیمی و سازهای، به بازخوانیِ متون کهن و اسطوره های مرتبط با این بناها نیز پرداخته شده است.

از این منظر، کتاب نه صرفاً یک مرجع فنی برای معماران و باستان شناسان که مرجعی تاریخی فرهنگی برای تمامی علاقه مندان به میراث ملی ایران به شمار میرود. مؤلف به خوبی نشان میدهد که هر برج، یک سند زنده از شیوه ی زیست، جهان بینی و آرمان های انسانی عصر خود است. انتشارات گویا، با درایت و وسواس همیشگی خود، این اثر وزین را در قطع رحلی و با کاغذ گلاسه ی باکیفیت منتشر کرده است تا عکسها، نقشه ها و تصاویر دقیق از برجها و نقوش هندسی به کاررفته در آنها، با وضوحی بی نظیر در دسترس پژوهشگران و دوستداران هنر ایرانی قرار گیرد.

جلد سخت این کتاب، که نمادی از استواری و پایداری خود برجهاست، آن را به منبعی ماندگار برای کتابخانه های شخصی و تخصصی تبدیل کرده است. در پایان، باید گفت که «نگاهی به برجهای تاریخی ایران» نه یک کتاب تصویری ساده، که پلی است میان نسل امروز و تمدنِ دیروز؛ دعوتی است برای برج سازی ذهنی تا از فراز آن، افق های گمشدهی تاریخ این سرزمین را بهتر ببینیم و درک کنیم. این اثر، سهمی است در باز آفرینی هویت ملی از دل سنگ و خشت و آهک.