کتاب هنر صفوی، زند، قاجار (نشر مولی)

کتاب هنر صفوی، زند، قاجار اثر جیان‌روبرتو اسکارچیا

مطالعه سیر تحول هنر ایران در دوره های صفوی زند و قاجار مجالی است برای درک دگرگونی های عمیق در زیبایی شناسی و شیوه های بازنمایی هنری در ایران. جیان روبرتو اسکارچیا در این اثر با نگاهی جامع و تحلیلی به واکاوی جریان هایی می پردازد که هنر ایرانی را در گذار از سنت های پیشین به سوی رویکردهای نوآورانه هدایت کرد. دوران صفوی که عصر طلایی معماری و هنرهای تزیینی ایران به شمار می رود در کنار دوره های زند و قاجار که شاهد پیوند هنر سنتی با عناصر نوظهور و تاثیرات تازه بود ساختار هویت بصری ایران را شکل دادند.

در این میان ترجمه یعقوب آژند به سبب تسلط بر ادبیات تخصصی تاریخ هنر توانسته است ظرافت های کلامی نویسنده را به خوبی به مخاطب فارسی زبان منتقل کند. خواننده در این اثر با بررسی دقیق معماری نقاشی خوشنویسی و صنایع دستی روبرو می شود که هر کدام نشانه ای از تغییرات اجتماعی و سیاسی آن روزگار است. از منظر ویژگی های فیزیکی این اثر انتشارات مولی با انتخاب قطع رقعی گامی در جهت ترویج فرهنگ مطالعه تخصصی برداشته است. این قطع با ایجاد تعادل میان اندازه کتاب و متن امکان حمل آسان و مطالعه مداوم را برای دانشجویان و پژوهشگران تاریخ هنر فراهم می آورد.

انتخاب جلد گالینگور برای کتابی که به بررسی میراث هنری دوران صفوی تا قاجار می پردازد انتخابی هوشمندانه است زیرا این نوع صحافی علاوه بر بخشیدن شکوه ظاهری به کتاب بر ماندگاری و ارزش مرجع بودن آن صحه می گذارد. گالینگور در اینجا نمادی از محافظت از دانشی است که ریشه در قرون گذشته دارد و به عنوان یک اثر ماندگار در قفسه کتاب های هنر دوستان جای می گیرد. نوع کاغذ تحریر در این کتاب انتخابی کارآمد برای متون تحلیلی است. از آنجا که کتاب هنر صفوی زند و قاجار بیشتر بر تحلیل های نظری و واکاوی تاریخ هنر تکیه دارد کاغذ تحریر با بافت مات و غیر براق خود تجربه ای متمرکز از مطالعه را به ارمغان می آورد.

این کاغذ با کاهش بازتاب نور از خستگی چشم جلوگیری کرده و به خواننده اجازه می دهد با تمرکز کامل بر محتوا غرق در دنیای تاریخ هنر ایران شود. این اثر با ترکیب کیفیت فنی تولید و نگاه تخصصی نویسنده به منبعی ضروری برای علاقه مندان به تاریخ فرهنگ و تمدن ایرانی بدل شده است که جایگاه آن در کتابخانه های تخصصی همواره محفوظ خواهد بود.