کتاب راهنمای اماکن باستانی ایران (انتشارات یساولی)

کتاب راهنمای اماکن باستانی ایران 

برای یک باستان‌شناس، یک گردشگر کنجکاو، یا حتی یک ایرانی که می‌خواهد بداند روی خاکی که روی آن راه می‌رود، چه تمدن‌هایی خوابیده‌اند، داشتن یک راهنمای میدانی و علمی ضروری است.

کتاب راهنمای اماکن باستانی ایران نوشته سیلویا ماتیسون، سال‌هاست که در جهان به عنوان مرجع اصلی این حوزه شناخته می‌شود. این کتاب که توسط نشر یساولی منتشر شده، اکنون در نسخه‌ای به‌روز و مصور با عکس‌هایی از آرشیو انتشارات یساولی در دسترس فارسی‌زبانان و مخاطبان بین‌المللی قرار گرفته است.

کتاب با قطع رقعی (حدود ۱۴×۲۱ سانتی‌متر) منتشر شده است. این قطع کوچک و جمع‌وجور، کتاب را به همراهی ایده‌آل برای سفرهای میدانی و بازدید از محوطه‌های باستانی تبدیل کرده است. جلد شومیز و کاغذ تحریر نیز نشان می‌دهد که کتاب برای استفاده مکرر، خط خوردن و همراه داشتن در کوله‌پشتی طراحی شده است؛ نه یک کتاب نفیس قفسه‌ای، بلکه یک راهنمای عملی و سر صحنه .

۳۶۸ صفحه، شامل متن‌های تحلیلی، نقشه‌ها، نمودارهای تاریخی و عکس‌های سیاه‌سفید و رنگی از اماکن باستانی ایران است. نکته مهم: این کتاب به زبان انگلیسی نوشته شده و فاقد متن فارسی است. سیلویا ماتیسون (۱۹۱۶-۲۰۰۶) یک بانوی بریتانیایی بود که عشق به شرق را از کودکی با خود داشت؛ در ۱۲ سالگی با پول تو جیبی‌اش کتاب «هندی در سه ماه» را خرید و زبان اردو را یاد گرفت . او بعدها به ایران آمد و از ۱۹۶۵ تا ۱۹۷۹ در این کشور زندگی کرد .

در همان سال‌ها، او پا به پای باستان‌شناسان به نقاط دورافتاده و غیرقابل سکونت ایران سفر کرد، حفاری‌ها را تماشا کرد، عکس گرفت و یادداشت نوشت. حاصل این سفرهای بی‌وقفه، کتاب «راهنمای اماکن باستانی ایران» بود که اولین نسخه آن در سال ۱۹۷۲ منتشر شد . این کتاب که «شامل اماکن باستانی ایران از ۱۰۰۰۰ سال پیش از میلاد تا پایان حکومت سلجوقیان (۱۱۹۴ میلادی)» می‌شود، یک اثر پیشگام و جامع بود که تا امروز نیز مرجع اصلی محسوب می‌شود .

محتوای کتاب از صفر شروع می‌شود: یک بخش مقدماتی شامل نکات عملی برای سفر در ایران (راه‌ها، هتل‌ها، رستوران‌ها، آدرس‌های مفید)، یک مرور تاریخی فشرده از پیش از تاریخ تا دوره سلجوقی، و یک واژه‌نامه تخصصی. سپس، ماتیسون اماکن باستانی ایران را بر اساس مناطق جغرافیایی دسته‌بندی کرده است: شمال غرب (تپه حسنلو، تخت سلیمان، اورارتوها)، غرب (بیستون، طاق بستان، هرسین)، جنوب غرب (شوش، چغازنبیل، هفت تپه)، فارس (تخت جمشید، نقش رستم، پاسارگاد، فیروزآباد، بیشاپور)، مرکز (تپه سیلک کاشان، نائین، ری)، شمال (تپه مارلیک، تپه‌های گرگان)، و شرق (تپه یحیی، شهداد، نرماشیر) .

هر محوطه با توضیحی از تاریخچه، کاوش‌ها، معماری و نکات بازدید همراه است. ارزش ماندگار این کتاب در دو چیز است. اول، جامعیت آن: ماتیسون تقریباً تمام محوطه‌های باستانی مهم ایران تا تاریخ انتشار کتاب را پوشش داده است. دوم، رویکرد میدانی آن: ماتیسون فقط پشت میز تحقیق ننوشته، بلکه خودش به آن محوطه‌ها سفر کرده و با چشمان خود دیده است. کتاب حاضر توسط نشر یساولی تجدید چاپ شده و عکس‌های رنگی جدیدی از آرشیو انتشارات یساولی به آن اضافه شده است تا کیفیت بصری آن را ارتقا بخشد. اگر باستان‌شناس یا دانشجوی باستان‌شناسی هستید، این کتاب یک منبع کلاسیک و ضروری است.

اگر گردشگر خارجی هستید که به ایران سفر می‌کنید، این کتاب بهترین همراه شما در بازدید از تخت جمشید، شوش و چغازنبیل است. و اگر ایرانی هستید که می‌خواهید بدانید بر تارک تمدن سرزمینتان چه گذشته است، خواندن این کتاب (حتی به انگلیسی) به شما افتخاری دوباره می‌بخشد.

نشر یساولی با انتشار این اثر، ادای دینی به یک بانوی عاشق ایران و یک اثر ماندگار علمی است.