کتاب پرسپولیس پایتخت شاهان هخامنشی (وزیری) (انتشارات یساولی)

کتاب پرسپولیس پایتخت شاهان هخامنشی 

«پرسپولیس پایتخت شاهان هخامنشی» دعوتی است به تماشای شکوهی که پس از ۲۵۰۰ سال، هنوز هم در دل دشت مرودشت نفس می‌کشد. این کتاب با قطع وزیری و جلد شومیز، طراحی شده تا هم در کتابخانه‌ی پژوهشگران جای بگیرد و هم در دستان علاقه‌مندان به تاریخ، سبک و قابل حمل باشد. برخلاف جلدهای سخت و قاب‌دار، شومیز بودن این اثر نشان از کاربردی بودنش دارد؛ کتابی برای خواندن مکرر، برای سفر به پرسپولیس با ذهن، نه فقط برای تزیین قفسه. هاید ماری کخ، ایران‌شناس برجسته آلمانی، سال‌هاست که بر روی هخامنشیان تحقیق می‌کند.

او در این کتاب، پرسپولیس را نه به عنوان یک محوطه باستانی مرده، که به مثابه پایتختی زنده و پویا روایت می‌کند. از چگونگی ساخت کاخ‌ها و نقش برجسته‌ها گرفته تا آیین‌های نوروزی و مراسم بارعام، هاید ماری کخ با دقتی علمی و نگاهی عاشقانه، پرده از لایه‌های پنهان این تختگاه برمی‌دارد. او نشان می‌دهد که هر پله، هر ستون و هر نقش، داستانی برای گفتن دارد؛ داستان شاهانی که آمدند و رفتند، اما تختگاهشان ماندگار شد.

ترجمه‌ی روان و دقیق این کتاب بر عهده دکتر اورسلا ویزه فیاض است؛ مترجمی که سال‌ها تجربه در برگردان متون ایران‌شناسی از آلمانی به فارسی دارد. او توانسته مفاهیم عمیق و تخصصی متن اصلی را بدون افت معنایی و با زبانی قابل فهم به فارسی برگرداند. برای خواننده فارسی‌زبانی که به آلمانی مسلط نیست، این ترجمه، دریچه‌ای است به سوی یکی از معتبرترین منابع آلمانی‌زبان درباره پرسپولیس. اما چیزی که این کتاب را از یک متن صرفاً علمی بیرون می‌آورد، عکس‌های نفس‌گیر چهار عکاس برجسته است: افشین بختیار، داود وکیل‌زاده، نادر دایی و سعید محمودی ازناوه. هر کدام از این هنرمندان از زاویه‌ای منحصربه‌فرد به پرسپولیس نگاه کرده‌اند.

یکی بر بازی نور و سایه روی نقش برجسته‌ها تمرکز دارد، دیگری عظمت ستون‌های تالار صدستون را به تصویر می‌کشد، سومی جزئیات ریاحکاری‌های گمشده در پس‌زمینه را شکار می‌کند و چهارمی، پرسپولیس را در آغوش طبیعت اطرافش نشان می‌دهد. این چهار نگاه در کنار هم، تصویری کامل‌تر و چندبعدی از تختگاه جمشید ارائه می‌دهند.

تمامی ۱۱۲ صفحه کتاب با کاغذ گلاسه چاپ شده تا هر عکس با بالاترین کیفیت ممکن نمایش داده شود. زاویه گرفتن خورشید از پشت سر شیر و گاو بالدار، غبار صبحگاهی روی پله‌های کاخ آپادانا، و شکوه بی‌پایان دروازه ملل – همه در این قاب‌ها جاودانه شده‌اند. «پرسپولیس پایتخت شاهان هخامنشی» برای چه کسانی است؟ برای باستان‌شناسانی که می‌خواهند منبعی معتبر به زبان آلمانی داشته باشند، برای دانشجویانی که تاریخ هخامنشی را عمیقاً مطالعه می‌کنند، و برای هر ایرانی که می‌خواهد پرسپولیس را از نگاه یک ایران‌شناس بزرگ آلمانی ببیند.

این کتاب، پلی است میان دو فرهنگ و دو زبان؛ پلی که بر فراز قرن‌ها تاریخ، دوستداران ایران را به هم متصل می‌کند.