کتاب کهن دیار: تاریخ ایران از عهد باستان تا ظهور اسلام (جلد اول) (نشر سبزان)

کتاب کهن دیار (جلد اول ) اثر بهنام محمدپناه

آغاز همه چیز است؛ نخستین جرقهٔ تمدن، نخستین پادشاهی، نخستین اسطوره و نخستین نبرد. کتاب کهن دیار: تاریخ ایران از عهد باستان تا ظهور اسلام (جلد اول) اثر بهنام محمدپناه، دریچه‌ای است به همان نقطهٔ صفرِ شکوه این سرزمین. اثری که در قامت یک مرجع مصور و مستند، روایتگر هفت‌هزار سال سرگذشت انسان و قدرت بر این خاک است. این کتاب با جلد سخت و چشم نواز و در قطع وزیری منتشر شده. انتخاب کاغذ گلاسه برای ۲۰۰ صفحه آن، اتفاقی نیست؛ این کتاب قرار است تصاویر را زنده نگه دارد.

از نگاره‌های باستانی شوش و تخت جمشید گرفته تا نقش برجسته‌های بیستون و طاق بستان، همه با کیفیتی چشمگیر در کنار روایت تاریخی جای گرفته‌اند. ناشر، انتشارات سبزان، با چاپ هجدهم این اثر، نشان داده که کهن دیار دیگر یک کتاب صرف نیست؛ برای بسیاری از خوانندگان حرفه‌ای تاریخ، تبدیل به یک همراه همیشگی شده است.

بهنام محمدپناه، در جلد اول روایت را از دل اسطوره‌ها آغاز می‌کند: از کیومرث و عصر پیشدادیان، تا ظهور مادها و بنیان نخستین امپراتوری آریایی. سپس مخاطب گام به گام با هخامنشیان، شکستناپذیران پارس، اشکانیان، سلسله‌ای که کمتر دیده شده اما تأثیرگذار بود، و ساسانیان همراه می‌شود؛ تا لحظه‌ای که در آستانهٔ ظهور اسلام، پرچم ایران بر دوش آخرین شاهان ساسانی است.

در این مسیر، خواننده نه فقط با رویدادهای سیاسی و نظامی، که با آیین، هنر، زبان و ساختار اجتماعی ایران باستان نیز آشنا می‌گردد. نقطهٔ قوت کتاب، سادگی همراه با عمق است. محمدپناه از پیچیده‌گویی‌های خشک دانشگاهی پرهیز کرده و در عین حال به مستندات تاریخی و باستان‌شناختی وفادار مانده. هر فصل با تصاویری گویا همراه است که توالی تاریخی را در ذهن تثبیت می‌کند.

کاغذ گلاسه و جلد سخت، حس لمس یک اثر ماندگار را تداعی می‌کنند؛ کتابی که شایسته است نه در قفسهٔ خاک‌گرفته، بلکه همیشه در دسترس باشد. برای دانش‌آموز، دانشجو یا هر انسان کنجکاوی که می‌خواهد بداند این سرزمین «کهن دیار» چگونه به «ایران امروز» تبدیل شده، جلد اول یک نقطهٔ شروع ایده‌آل است. روایتی تصویری و خواندنی که به درستی از عهد باستان تا دم دروازه‌های تحول بزرگ (ظهور اسلام) را پوشش می‌دهد.

پس ورق بزنید؛ این فقط تاریخ نیست، این هویت ماست.