کتاب هنر طراحی ایرانی اسلامی (نشر سمت)

کتاب هنر طراحی ایرانی اسلامی اثر محمد خزایی

هنر طراحی ایرانی-اسلامی، یکی از غنی‌ترین و تأثیرگذارترین سنت‌های هنری جهان است که در طول بیش از هزار سال، با تکیه بر اصول هندسی دقیق، نقوش اسلیمی و ختاییِ جان‌دار، خطوط خوشنویسیِ روح‌نواز و ترکیب‌بندی‌های موزون، هویتی بصری بی‌نظیر و جاودانه را پدید آورده است. این هنر، که در تار و پود تمدن بزرگ اسلامی جای گرفته، نه تنها بازتاب‌دهنده‌ی باورها و جهان‌بینی هنرمندان مسلمان است، بلکه زبانی جهانی و فرازمانی برای بیان مفاهیم عمیق عرفانی، فلسفی و زیبایی‌شناختی به شمار می‌رود.

کتاب «هنر طراحی ایرانی اسلامی» تألیف محمد خزایی، از برجسته‌ترین پژوهشگران این حوزه، مرجعی جامع و دایرةالمعارفی است که با نگاهی موشکافانه و مستند، به بررسی مبانی، اصول، تکنیک‌ها، نقوش و نمادشناسی هنر طراحی ایرانی-اسلامی در بستر تاریخ و فرهنگ می‌پردازد. آنچه این اثر وزین و ۱۰۵۶ صفحه‌ای با قطع رحلی کوچک و جلد سخت را به منبعی کمنظیر و ماندگار تبدیل کرده، رویکردی ساختارمند و همه‌جانبه به تمامی ابعاد این هنر است. مؤلف با تکیه بر منابع تاریخی معتبر و آثار شاخص هنری، خواننده را با مبانی نظری و فلسفی هنر ایرانی-اسلامی، از جمله مفاهیمی چون وحدت، بی‌نهایت، نور و تجلی آشنا می‌سازد و نشان می‌دهد که چگونه این مفاهیم در قالب هندسه‌ی مقدس، اسلیمی‌ها، گره‌چینی‌ها و تذهیب‌های زرین تجسم یافته‌اند.

همچنین، کتاب به‌تفصیل به معرفی و تحلیل انواع نقوش و آرایه‌های تزیینی، تکنیک‌های اجرایی (از کاشی‌کاری و گچ‌بری تا خاتم‌کاری و قالی‌بافی) و کاربردهای متنوع آن‌ها در معماری، صنایع دستی و هنرهای تجسمی می‌پردازد و هر یک را با مثال‌های عینی از شاهکارهای تاریخی ایران، به‌خوبی تبیین می‌کند. این کتاب، با برخورداری از هزاران تصویر رنگی، نقشه و نمودار، برای دانشجویان، پژوهشگران و هنرمندان رشته‌های هنرهای تجسمی، معماری، صنایع دستی و تاریخ هنر، و همچنین تمام علاقه‌مندان به هنر و فرهنگ ایرانی-اسلامی، منبعی ارزشمند و الهام‌بخش محسوب می‌شود.

امید است که مطالعه‌ی این اثر گران‌ بها، دریچه‌ای نو به سوی درک پیوند ناگسستنی زیبایی، حکمت و معنویت در فرهنگ این سرزمین بگشاید و روشنگر مسیر پژوهشگران و هنرمندان نسل‌های آینده باشد.