کتاب گرافیک، تجزیه، تحلیل و نقد ( انتشارات اختران)

کتاب گرافیک، تجزیه، تحلیل و نقد اثر علی عابدی

پیش روی شما کتابی است که از منظری متفاوت و ساختاری نوین به مقوله گرافیک می‌نگرد. «گرافیک، تجزیه، تحلیل و نقد» تألیف علی عابدی، اثری است که فراتر از معرفی سبک‌ها و تکنیک‌ها، به دنبال شکافتن لایه‌های پنهان آثار گرافیکی و کشف روابط میان فرم، رنگ، فضا و پیام است. این کتاب برای آن دسته از مخاطبان نوشته شده که دیگر با نگاهی سطحی به یک پوستر، آرم، جلد کتاب یا صفحه‌آرایی نمی‌نگرند، بلکه به دنبال «چرایی» زیبایی یا نازیبایی، کارآمدی یا ناکارآمدی یک طراحی هستند.

این کتاب در قطع وزیری و با ۱۹۶ صفحه منتشر شده است. کاغذ گلاسه به کار رفته در آن، کیفیت چاپ تصاویر و نمونه‌های بصری را به حداکثر ممکن رسانده است. از آنجا که تجزیه و تحلیل آثار گرافیکی بدون دیدن جزئیات دقیق فرم و رنگ ممکن نیست، انتخاب کاغذ گلاسه یک ضرورت حرفه‌ای بوده است. جلد شومیز کتاب با طراحی مینیمال خود، ضمن حفظ جذابیت بصری، وزن کتاب را برای حمل روزمره مناسب ساخته است. علی عابدی، مؤلف کتاب، با نگاهی تحلیلی و ساختارشکنانه به گرافیک پرداخته است.

او کتاب را به گونه‌ای سازماندهی کرده که خواننده گام به گام با مفاهیم پایه‌ای مانند نقطه، خط، سطح، بافت، رنگ، تضاد، تعادل، ریتم، حرکت، نسبت، مقیاس، سلسله‌مراتب بصری و ترکیب‌بندی آشنا می‌شود، اما در هیچ‌کدام از این مفاهیم، صرفاً به تعریف و مثال بسنده نمی‌کند. هر فصل، شامل نمونه‌های موردی (کیس‌استادی) است که در آن، یک اثر گرافیکی واقعی از پوسترهای سینمایی و تبلیغاتی گرفته تا جلد کتاب‌ها، نشانه‌های تجاری، اسکناس‌ها، تمبرهای پستی، رابط کاربری وب‌سایت‌ها و حتی تابلوهای راهنمایی از زوایای مختلف تجزیه و تحلیل شده و سپس مورد نقد قرار گرفته است. نوبت چاپ دوم این کتاب نشان از اقبال مخاطبان از دانشجویان و اساتید هنر تا طراحان حرفه‌ای گرافیک و علاقه‌مندان به ارتباطات بصری دارد.

ناشر: نشر اختران با انتشار این اثر، در کنار انتشار کتاب‌های نظری و تاریخی هنر، گامی در جهت تقویت نقد حرفه‌ای در عرصه گرافیک ایران برداشته است. ارتباط این کتاب با تاریخ خط و خوشنویسی از چند جهت حائز اهمیت است. اولاً، در بسیاری از نمونه‌های تحلیل‌شده، تایپوگرافی و خوشنویسی — چه نستعلیق سنتی، چه ثلث، چه نسخ و چه فونت‌های مدرن فارسی و لاتین عنصری کلیدی در ترکیب‌بندی است.

نویسنده با مهارت نشان می‌دهد که چگونه انتخاب یک قلم خاص یا چیدمان حروف در یک طراحی، می‌تواند معنای کلی اثر را تغییر دهد. ثانیاً، مخاطب پس از خواندن این کتاب، با چشمی کاملاً متفاوت به یک مرقع نفیس از میرعماد یا یک پوستر تجاری امروزی نگاه می‌کند: دیگر نه فقط «زیباست» یا «زیبا نیست» که «چرا زیباست؟»، «عناصر چگونه در کنار هم به این تعادل رسیده‌اند؟» و «چه ایراداتی در این ترکیب وجود دارد؟». زبان فارسی کتاب، با وجود عمق مطالب تحلیلی، روان و قابل فهم است. مؤلف از واژگان پیچیده فلسفی و نظری صرف نظر کرده و مستقیماً با اشاره به عناصر بصری قابل مشاهده در هر اثر، استدلال خود را پیش برده است.

این ویژگی، کتاب را برای طیف گسترده‌ای از مخاطبان از دانشجویان ترم اول گرافیک که تازه با مبانی طراحی آشنا می‌شوند تا طراحان باتجربه‌ای که به دنبال بازنگری در روش‌های نقد خود هستند مناسب ساخته است. کتاب «گرافیک، تجزیه، تحلیل و نقد» یک کتاب دستورالعمل یا راهنما نیست؛ بلکه یک کارگاه عملی و ذهنی است.

خواننده پس از مطالعه این کتاب، دیگر هرگز یک اثر گرافیکی را به همان سادگی پیشین نگاه نخواهد کرد. این اثر برای دانشجویان هنر، طراحان گرافیک، هنرمندان تجسمی، پژوهشگران ارتباطات بصری و نقد هنری و هر آن کس که می‌خواهد نگاهش را در مواجهه با انبوه تصاویر امروزی تربیت کند، منبعی ارزشمند و تحول‌آفرین است.