کتاب نگره فیگوراتیو در نقاشی معاصر ایران (چاپ و نشر نظر)

کتاب نگره فیگوراتیو در نقاشی معاصر ایران اثر  آیدین آغداشلو و همراهان

نقاشی معاصر ایران، همچون آیینه‌ای تمام‌نما، بازتاب‌دهنده‌ی تحولات فکری، اجتماعی و هنری جامعه‌ی ایرانی در سده‌ی اخیر است. در این میان، نگره‌ی فیگوراتیو به عنوان یکی از بن‌مایه‌های اساسی و پرچالش‌ترین رویکردهای تجسمی، همواره مورد توجه هنرمندان، منتقدان و پژوهشگران بوده است.

کتاب پیش‌رو، با گردآوری مقالات و دیدگاه‌های جمعی از برجسته‌ترین چهره‌های هنر و نظریه‌پردازی ایران، گامی اساسی در جهت واکاوی لایه‌های پنهان و آشکار این جریان هنری برمی‌دارد. آنچه این مجموعه را از دیگر آثار مشابه متمایز می‌سازد، تنوع رویکردها و تکثر نگاه‌هایی است که در قالب مقالاتی از هنرمندان، مدرسان و منتقدانی چون آیدین آغداشلو، رویین پاکباز، مجید اخگر، هدا اربابی، ایمان افسریان، بهرنگ پورحسینی، مسلم خضری و محمدرضا یگانه‌دوست گردآوری شده است.

هر یک از این نویسندگان، از منظر زیبایی‌شناسی، نشانه‌شناسی، تاریخ هنر و جامعه‌شناسی هنر، به مسئله‌ی فیگور و بازنمایی بدن انسانی در نقاشی معاصر ایران پرداخته‌اند و بدین‌ترتیب، خواننده با یک چندصدایی غنی و پرمایه روبرو می‌شود که می‌تواند افق‌های جدیدی را در درک این حوزه بگشاید. مفهوم فیگور در تاریخ هنر ایران، همواره دستخوش دگرگونی‌هایی بوده است؛ از نقوش آرمانی و اسطوره‌ای در هنر کهن تا فیگورهای برساخته‌ی مدرن و پسامدرن که اغلب با مسئله‌ی هویت، سیاست‌های جنسیتی و انتقاد اجتماعی گره خورده‌اند.

این کتاب با نگاه‌ای فرارشته‌ای، نه تنها به تحلیل فرمی و بصری آثار می‌پردازد، بلکه زمینه‌های معناشناختی و زمینه‌های اجتماعی تولید این آثار را نیز واکاوی می‌کند. ازاین‌رو، می‌توان آن را مرجعی جامع و در عین حال موشکافانه برای دانشجویان، پژوهشگران و علاقه‌مندان به هنرهای تجسمی به‌شمار آورد. کتاب حاضر در قطع وزیری و با ۳۱۲ صفحه، حاصل همت مؤسسه‌ی فرهنگی پژوهشی چاپ و نشر است که پیش از این نیز سابقه‌ای درخشان در انتشار آثار فاخر هنری داشته است.

مقالات این مجموعه، حاصل سال‌ها تأمل، تجربه و پژوهش نویسندگان آن است و هرکدام به‌نوبه‌ی خود، گوشه‌ای از مسئله‌ی فیگوراتیو را در بستر نقاشی معاصر ایران روشن می‌سازند. از نسبت سنت و مدرنیته در بازنمایی پیکره‌ی انسانی تا چالش‌های اجرایی و حدود آزادی بیان در فضای هنری امروز ایران، همگی در این نوشتارها بازتاب یافته‌اند. در پایان، این کتاب را نه صرفاً یک مجموعه‌ی نظری، که گفت‌وگویی پویا و زنده میان نسل‌های مختلف هنری ایران می‌دانیم.