کتاب شش درس طراحی ( چاپ و نشر نظر)

کتاب شش درس طراحی اثر ویلیام کنتریج

طراحی، پیش از آنکه تکنیکی برای بازنمایی باشد، شیوه‌ای برای دیدنِ جهان و اندیشیدن دربارهٔ آن است؛ زبانی که در آن، خط، سایه و فضا، جایِ واژگان را می‌گیرند و هر طرح، روایتی است از نگاهِ هنرمند به هستی. کتاب «شش درس طراحی» دریچه‌ای است به این جهانِ شگفت‌انگیز از زبانِ ویلیام کنتریج، هنرمندِ برجستهٔ اهلِ آفریقای جنوبی که با آثارش در عرصهٔ نقاشی، انیمیشن و تئاتر، مرزهایِ هنرِ معاصر را جابه‌جا کرده است.

این کتاب که در قطع وزیری و با کاغذ بالکی، فضایی مناسب برای تأملِ عمیق در درس‌هایِ این استاد فراهم آورده، حاصلِ مجموعه‌ای از سخنرانی‌ها و تأملاتِ کنتریج دربارهٔ ماهیتِ طراحی، فرایندِ خلاقیت و نسبتِ هنرمند با جهانِ پیرامون است؛ درس‌هایی که هر یک، دریچه‌ای تازه به رویِ هنرجویان و شیفتگانِ هنر می‌گشایند. ویلیام کنتریج، که با انیمیشن‌هایِ زغالیِ سیاه‌وسفیدِ خود و روایت‌هایِ چندلایه‌اش از تاریخِ آفریقای جنوبی شهرتی جهانی یافته، در این شش درس، از تجربۀ زیستۀ خود در کارگاهِ نقاشی و کارگردانی می‌گوید.

او نه به‌عنوانِ یک نظریه‌پردازِ صرف، که به‌مثابۀ یک هنرمندِ فعال و کنشگر، به سراغِ پرسش‌هایِ بنیادینِ طراحی می‌رود: چگونه می‌توان با خطوطِ ساده، دنیایی از معنا خلق کرد؟ نقشِ زمان و حرکت در طراحی چیست؟ و چگونه می‌توان از دلِ ساده‌ترین ابزارها - چون مداد و کاغذ - پیچیده‌ترین مفاهیم را بیرون کشید؟ کنتریج در این کتاب، با زبانی صمیمی و بیانی شاعرانه، از تأثیرِ ادبیات، موسیقی و فلسفه بر طراحیِ خود می‌گوید و نشان می‌دهد که چگونه هنر، می‌تواند پلی باشد میانِ خاطراتِ فردی و روایت‌هایِ جمعیِ یک سرزمین.

این کتاب در ۱۷۶ صفحه، شاملِ درس‌هایی است که هر یک، با مثال‌هایی از آثارِ خودِ کنتریج و نیز ارجاعاتی به تاریخِ هنر، از رنسانس تا مدرنیسم، همراه شده است. مخاطب در این سفر، با مفاهیمی چون «نگاهِ تازه»، «طرحِ سریع»، «سایه‌پردازیِ عاطفی»، «فضایِ منفی» و «زمانِ خطی» آشنا می‌شود و می‌آموزد که طراحی، تنها یک مهارتِ فنی نیست، بلکه شیوه‌ای برای زندگیِ خلاقانه و پرسش‌گریِ همیشگی است. ترجمهٔ روان و دقیقِ شیوا نوروزی، این درس‌هایِ عمیق را به زبانی درخورِ فهمِ خوانندهٔ فارسی‌زبان برگردانده و حسِ حضور در کلاسِ کنتریج را به خوبی منتقل کرده است.

مخاطب این کتاب، هنرمندانِ رشته‌هایِ تجسمی، دانشجویانِ هنر، طراحان، معلمانِ نقاشی و هر کسی است که به دنبالِ کشفِ نگاهی تازه به فرایندِ خلاقیت است. کاغذِ بالکی با بافتی گرم، حسِ مطالعه‌ای متمرکز و لذت‌بخش را القا می‌کند و جلدِ شومیز، دسترسیِ آسان را ممکن می‌سازد.

«شش درس طراحی» یادآوری می‌کند که هر خطی که بر کاغذ می‌کشیم، پاسخی است به پرسشی از درون؛ و شاید، شش درسِ کنتریج، در نهایت، شش راه برای گوش‌سپردن به این پرسشِ درونی و یافتنِ پاسخی باشد که هرگز تمام نمی‌شود.