کتاب آشنایی با خطوط و زبان های باستانی (نشر سمت)

کتاب آشنایی با خطوط و زبان های باستانی اثر رسول بشاش کنزق

زبان و خط، دو بنیادی‌ترین ابزار ارتباطی بشر هستند که تمدن و فرهنگ را از نسلی به نسل دیگر منتقل می‌کنند. خطوط و زبان‌های باستانی، همچون کلیدهایی زرین، درهای بسته‌شده به روی درک ما از گذشته‌ی دور را می‌گشایند و امکان خوانش اندیشه‌ها، باورها، قوانین و روایت‌های نیاکان را فراهم می‌آورند. از خط میخی بین‌النهرین و مصر باستان تا خط پهلوی، اوستایی و کتیبه‌های هخامنشی، هر یک از این نظام‌های نوشتاری، در خود گنجینه‌ای از دانش و معرفت بشری را جای داده‌اند.

کتاب «آشنایی با خطوط و زبان‌های باستانی» تألیف رسول بشاش کنزق، مرجعی جامع و ارزشمند است که با نگاهی آموزشی و پژوهشی، مخاطب را با مهم‌ترین خطوط و زبان‌های باستانی جهان و به‌ویژه تمدن‌های ایران‌زمین آشنا می‌سازد. آنچه این اثر ۱۵۸ صفحه‌ای با قطع وزیری را به منبعی کمنظیر و راهگشا در ادبیات ایران‌شناسی و زبان‌های باستانی تبدیل کرده، رویکردی گام‌به‌گام، مستند و تطبیقی به تاریخچه، ساختار و ویژگی‌های خطوط و زبان‌های کهن است.

مؤلف با زبانی ساده و ساختاری منسجم، خواننده را با طبقه‌بندی خطوط باستانی آشنا می‌سازد و به‌تفصیل به معرفی و تشریح مهم‌ترین آن‌ها می‌پردازد: از خط میخی به‌عنوان یکی از قدیمی‌ترین نظام‌های نوشتاری جهان، که در تمدن‌های بین‌النهرین، ایلام و هخامنشی کاربرد داشته، تا هیروگلیف مصر باستان که در دل هر نشانه‌اش، تصویری از طبیعت و اسطوره نهفته است. همچنین، کتاب به خطوط و زبان‌های کهن ایران همچون ایلامی، پهلوی، اوستایی، فارسی باستان و سُغدی پرداخته و نقش و تأثیر هر یک را در شکل‌گیری هویت فرهنگی ایران به‌خوبی تبیین می‌کند.

از دیگر مباحث ارزشمند این کتاب، آشنایی با فرآیند رمزگشایی از خطوط باستانی است. مؤلف با روایت‌های جذابی از تلاش‌های دانشمندانی همچون گئورگ فریدریش گروتفند، هنری راولینسون و ژان-فرانسوا شامپولیون در رمزگشایی خط میخی و هیروگلیف، خواننده را با روش‌های علمی و تاریخی این کشف‌های بزرگ آشنا می‌سازد. همچنین، کتاب به بررسی خانواده‌های زبانی و روابط خویشاوندی میان زبان‌های باستانی و زبان‌های امروزی پرداخته و نشان می‌دهد که چگونه زبان‌های هندواروپایی، سامی و اورالی، در گذر زمان، مسیر تحول خود را پیموده‌اند. این اثر، با زبانی روان و برخورداری از نمونه‌های تصویری از کتیبه‌ها و الواح باستانی، برای دانشجویان و پژوهشگران تاریخ، باستان‌شناسی، زبان‌شناسی و فرهنگ و تمدن ایران، و همچنین تمام علاقه‌مندان به تاریخ و خطوط کهن، منبعی ارزشمند و الهام‌بخش محسوب می‌شود. کاغذ تحریر و جلد شومیز، مطالعه‌ای دلپذیر و ماندگار را برای مخاطبان فراهم آورده است.

امید است که مطالعه‌ی این اثر گران‌بها، نه تنها به‌منزله‌ی سفری در ژرفای زبان‌ها و خطوط باستانی، بلکه به‌عنوان دریچه‌ای نو به سوی درک عمیق‌تر از ریشه‌های فرهنگ و تمدن ایران زمین باشد و هر خواننده را در مسیر کشف لایه‌های پنهان گذشته‌ی کهن یاری رساند.