دیوان حافظ با فالنامه، بیکران (وزیری، گلاسه، طرح چرم، با جعبه)

دیوان حافظ با فالنامه خوشنویس مصطفی اشرفی

 در گستره‌ی ادبِ فارسی، هیچ‌کس به اندازه‌ی خواجه شمس‌الدین محمد حافظ شیرازی، این غزلسرای بی‌همتای قرن هشتم، نتوانسته است با کلامی چنان دلنشین و عمیق، آیینه‌ی تمام‌نمایِ روحِ ایرانی باشد. حافظ، با سرودن غزل‌هایی که ظاهری عاشقانه و باطنی عرفانی دارند، برای بیش از هفت قرن، همدم و همرازِ ایرانیان بوده و دیوان او، پس از قرآن، بیشترین تأثیر را بر فرهنگِ این سرزمین گذاشته است.

نسخه‌ی نفیسی که هم‌اکنون پیشِ روی شماست، تجلی‌گاهِ این گنجینه‌ی بی‌نظیر است که با خوشنویسی چشمنواز، قطع وزیری و طراحیِ شکیل، تجربه‌ای متفاوت و ماندگار از خوانشِ حافظ را برای مخاطب به ارمغان آورده است. انتشارات آراز بیکران در تولید این دیوان حافظ با قطع وزیری و جلد ترمو با طرح چرم که با جعبهای محافظ و شکیل همراه شده، تمامِ ظرافت و دقتِ خود را به کار گرفته تا اثری خلق کند که هم از نظرِ محتوا و هم از نظرِ شکل، در خورِ شأنِ این شاعرِ بزرگ باشد. جلدِ چرم‌نمایِ این کتاب، با دوام و زیباییِ بی‌نظیر خود، استحکام و ماندگاریِ آن را برای سال‌ها تضمین می‌کند و جعبه‌ی هماهنگ با آن، محافظی مطمئن در برابرِ گردوغبار و آسیب‌های فیزیکی است.

قطع وزیری نیز به‌دلیل ابعادِ متعادل و همه‌پسند، این کتاب را به گزینه‌ای ایده‌آل برای مطالعه‌ی روزانه، همراهی در سفر و یا هدیه‌ای ارزشمند برای عاشقانِ شعر و ادب تبدیل کرده است. آنچه این نسخه را از هزاران چاپِ دیگر از دیوان حافظ متمایز می‌سازد، خوشنویسی استادانه و چشمنوازِ مصطفی اشرفی است. این هنرمندِ برجسته‌ی معاصر، با قلمی خوش، دقیق و روح‌بخش، هر غزل از غزل‌های جاودانه‌ی حافظ را چون نگینی بر صفحه‌ی کتاب نشانده است.

خطِ زیبا و خوانای این اثر، نه تنها بر جذابیتِ بصریِ کتاب افزوده، بلکه خواننده را به تدبّر و تأمّل بیشتر در ابیاتِ پرمعنا وا می‌دارد و لذتِ خوانش را به تجربه‌ای عمیق و روح‌بخش تبدیل می‌کند. اما آنچه این کتاب را از یک نسخه‌ی صرفاً ادبی فراتر می‌برد، وجود فالنامهی همراه در آن است. برای ایرانیان، فال حافظ نه یک سرگرمی، که آیینی دیرینه و ریشه‌دار در فرهنگ و باورِ جمعی است. مردمان این سرزمین، از پیر و جوان، در لحظاتِ تردید و دودلی، به دیوان حافظ پناه می‌برند تا از زبانِ این طالع‌بینِ شیرازی، پاسخِ پرسشهای نهفته در دلشان را جویا شوند. فالنامه‌ی مندرج در این کتاب، این آیینِ کهن را به شکلی منظم و کارآمد در دسترس قرار داده و تجربه‌ای صمیمی و معنوی را برای کاربر رقم می‌زند. تعداد ۵۶۰ صفحه از این کتابِ نفیس، با کاغذ گلاسهی باکیفیت و براق آماده‌سازی شده است.

این کاغذِ مرغوب، ضمن پشتیبانی از شفافیت و وضوحِ بالای خطِ استاد اشرفی، بر زیباییِ بصریِ کتاب افزوده و تجربه‌ای لذت‌بخش و چشمنواز را هنگام ورق‌زنی برای مخاطب رقم می‌زند. کاغذ گلاسه، با سطحِ صاف و براقِ خود، بازتابِ مناسبی از نور دارد و مطالعه‌ی طولانی‌مدتِ غزل‌های حافظ را بدون خستگیِ چشم ممکن می‌سازد. زبان فارسی در این دیوان در اوجِ زیبایی، ایجاز و عمقِ معنایی به کار رفته است. حافظ با بهره‌گیری از صنایعِ ادبیِ بی‌نظیری چون ایهام، تلمیح، تناسب و استعاره، جهانی از معانیِ چندلایه را در هر بیتِ کوتاه جای داده است. مفاهیمی چون رندی در برابرِ زهدِ ریایی، عشق به عنوانِ طریقتِ حقیقت، می به عنوانِ نمادِ مستیِ الهی، زلفِ یار و خالِ نگار به عنوانِ رمزهای رندانه‌ی عرفانی، همگی در این اشعار چنان ماهرانه به کار رفته‌اند که هر خواننده‌ای، بسته به ظرفیتِ درکِ خود، معنایی تازه از آنها دریافت می‌کند.

این ویژگیِ بی‌همتای حافظ است که باعث می‌شود دیوان او نه فقط یک کتاب شعر، که یک فرهنگِ جامعِ انسان‌شناسی، روانشناسیِ اجتماعی و حکمتِ عملیِ ایرانی به شمار آید. هر غزل از این مجموعه، چون آیینه‌ای است که مخاطب در آن، نه تنها تصویرِ شاعرِ شیرازی، بلکه تصویرِ خود را با تمامِ تناقضات، آرزوها و دغدغه‌هایش بازمی‌یابد. جعبهی محافظ که این کتاب را در برگرفته، نیز با طراحیِ هماهنگ با جلدِ ترمو، از آن در برابر گردوغبار و آسیب محافظت کرده و آن را به هدیه‌ای ارزشمند و سرمایه‌ای فرهنگی برای کتابخانه‌ها تبدیل ساخته است.