دیوان ناصر خسرو؛ نسخه سعید نفیسی (نشر گویا)

دیوان ناصر خسرو؛ نسخه سعید نفیسی

چگونه می توان در دل قصیده های استدلالی و حکمت آمیز، صدای اعتراض و اندیشهٔ یک حکیم اسماعیلی را بازشناخت؟ پاسخ این پرسش را باید در دیوان ناصر خسرو جست وجو کرد؛ گنجینه ای که قرن هاست با زبان برهان و تمثیل، جان تشنگان معرفت را سیراب می کند. اثر پیشِ رو، «دیوان ناصر خسرو»، سروده ناصرخسرو قبادیانی، حکیم، شاعر و متکلم برجستهٔ قرن پنجم هجری، با مقدمهٔ سید حسن تقی زاده، ادیب و سیاستمدار نامدار معاصر، است که با نگاهی دقیق و امانت دارانه، کوشیده است تا متنی پیراسته و قابل اعتماد از این دیوان را به زبانی روشن و در دسترس ارائه دهد.

آنچه این اثر را از دیگر چاپ های دیوان ناصر خسرو متمایز می سازد، جایگاه ویژهٔ مقدمهٔ سید حسن تقی زاده و پیوند آن با سنت تصحیح متون در ایران است. تقی زاده در این مقدمه، با نگاهی تحلیلی و ادبی، به شرح احوال، افکار و آثار ناصر خسرو پرداخته و در همه موارد به اشعار او و دیگر آثارش استناد جسته است . این مقدمه، که حاصل همکاری و همفکری چهره هایی چون سید نصرالله تقوی، علی اکبر دهخدا و مجتبی مینوی نیز بوده، سال هاست به عنوان یکی از منابع مهم در شناخت ناصر خسرو شناخته می شود .

از سویی، ناصر خسرو خود در این دیوان، نه تنها به سرودن قصیده، قطعه و رباعی می پردازد، بلکه با تکیه بر حکمت، کلام اسماعیلی و نقد اجتماعی، آثاری آفریده که سال هاست در مجامع ادبی و پژوهشی مورد توجه قرار گرفته است. از نسبت دیوان ناصر خسرو با فلسفه، عرفان و اعتراض سیاسی گرفته تا نقش برهان، تمثیل و استدلال در آفرینش این آثار، همه و همه در این کتاب با نگاهی جامع بررسی شده اند. این اثر، پاسخی است به نیاز پژوهشگران ادبیات فارسی، مطالعات اسماعیلیه، تاریخ فلسفه و تمامی کسانی که می خواهند فراتر از خواندن سطحی، به درک عمیق تری از جهان اندیشه و هنر ناصر خسرو دست یابند.

قطع پالتویی این کتاب، همراهی آن را در سفر و حضر آسان ساخته و جلد گالینگور (سلفون) آن، کتاب را برای استفادهٔ مکرر و کاربردی مناسب کرده است. کاغذ بالکی با کیفیتی سبک و مرغوب، بستری مناسب برای چاپ متون ادبی فراهم آورده و این کتاب با حدود ۵۴۰ صفحه، گنجینه ای است از قصیده ها، قطعه ها و رباعی ها که هر خواننده را در مسیر رشد و تعالی یاری می رساند. «دیوان ناصر خسرو» با مقدمهٔ سید حسن تقی زاده، فراتر از یک کتاب، دعوتی است به تأمل و بازاندیشی در حکمت، عدالت و حقیقت جویی. این کتاب، برای پژوهشگران، دانشجویان، ادب دوستان و تمامی علاقه مندان به ادبیات کلاسیک فارسی، اثری ارزشمند و مرجع است که می تواند جرقه ای برای خوانش های تازه و نگاهی نو به جهان ناصر خسرو باشد.

امید که این اثر، راهنمایی روشن گر برای نسل های امروز و فردای ادب ایران باشد و هر بار که گشوده می شود، مخاطب را به سفری در دنیای قصیده ها، برهان ها و اندیشه ها فرا خواند و او را در مسیر پویایی و معرفت یاری رساند.