کتاب مرجع طرح تزئینی (1000 نقش مایه برای نقاشی روی شیشه، موزائیک، سوزن دوزی) (انتشارات یساولی)

کتاب مرجع طرح تزئینی اثر آلن دی. گییِر، بَری ال. فریستون

هر هنرمند صنایع دستی یا طراح تزئیناتی، روزی به منبعی نیاز پیدا می‌کند که بی‌وقفه ایده بدهد؛ مجموعه‌ای که دیگر نگران تکراری شدن یا تمام شدن طرح‌ها نباشد.

کتاب مرجع طرح تزئینی (۱۰۰۰ نقش مایه برای نقاشی روی شیشه، موزائیک، سوزن دوزی) دقیقاً همان پاسخ به این نیاز است. این اثر ارزشمند نوشته‌ی آلن دی. گییر و باری ال. فریستون با ترجمه سونیا رضاپور به فارسی برگردانده شده و توسط نشر یساولی منتشر گردیده است. رقم ۱۰۰۰ نقش مایه شوخی نیست.

این کتاب یک دایرةالمعارف فشرده از الگوهای تزئینی از سراسر جهان و دوره‌های مختلف تاریخی است. با قطع خشتی کوچک و ۳۷۲ صفحه، برخلاف حجم بالای محتوایش، بسیار قابل حمل است.

کاغذ تحریر آن نیز انتخابی هوشمندانه است؛ چون این کتاب به‌عنوان یک ابکار دائمی، بارها و بارها باز و بسته می‌شود و کاغذ تحریر نسبت به گلاسه در استفاده مکرر مقاومت بیشتری دارد. ساختار کتاب به‌گونه‌ای طراحی شده که شما را بی‌هدف در میان هزار طرح سرگردان نمی‌کند.

نقش‌مایه‌ها دسته‌بندی شده‌اند: نقوش هندسی، اسلیمی‌ها، نقوش جانوری و انسانی، حاشیه‌ها، قاب‌ها، و نقش‌های انتزاعی. اما ارزش اصلی این کتاب به دو چیز برمی‌گردد:

اول، تنوع بین‌المللی آن (از نقوش سلتیک و یونانی گرفته تا اسلامی، چینی و آفریقایی).

دوم، تمرکز ویژه بر سه حوزه‌ی کاربردی مشخص که در عنوان کتاب آمده: نقاشی روی شیشه، موزائیک و سوزن دوزی. برای یک هنرمند نقاشی روی شیشه (ویترای یا نقاشی پشت شیشه)، پیدا کردن الگوهایی که هم قابلیت تفکیک به بخش‌های رنگی را داشته باشند هم در قاب‌های هندسی جواب بدهند، همیشه چالش بوده.

این کتاب ده‌ها الگوی متقارن و چندتکه مناسب همین کار را ارائه می‌دهد. برای طراح موزائیک، نقش‌مایه‌های هندسی ساده اما گسترش‌پذیر، ایده‌های بی‌پایانی برای کف‌پوش‌ها و دیوارنگاره‌ها فراهم می‌کنند. و برای هنرمند سوزن دوزی، الگوهای تکراری و حاشیه‌های ممتد، برای طراحی روی لباس، سجاده یا رومیزی بسیار کاربردی هستند. آلن دی. گییر و باری ال. فریستون، مؤلفان این کتاب، هر دو از پژوهشگران برجسته هنرهای تزئینی هستند.

سال‌ها تجربه آن‌ها در موزه‌ها و آرشیوهای طرح منجر به گردآوری این مجموعه شده است. ترجمه سونیا رضاپور نیز روان و دقیق است؛ هر نقش مایه با توضیح کوتاهی همراه است که نام، خاستگاه و نحوه استفاده از آن را بیان می‌کند. اگر یک هنرجوی صنایع دستی هستید که دنبال پایان‌نامه یا پروژه عملی می‌گردید، اگر یک استادکار شیشه یا موزائیک هستید که تنوع طرح‌هایتان محدود شده، یا اگر حتی فقط به تماشای الگوهای تزئینی علاقه دارید، این کتاب در درازمدت یکی از پرمصرف‌ترین کتاب‌های مرجع شما خواهد شد.

نشر یساولی با انتشار این اثر، نشان داده به نیازهای عملی هنرمندان ایرانی اهمیت می‌دهد.